Bedrijven zoeken volop alternatieven voor tijdelijke werkloosheid

25 mei 2020
Tekst
Jo Cobbaut
Bedrijven zoeken volop alternatieven voor tijdelijke werkloosheid

Werknemers hebben zich in april minder ziek gemeld dan in april vorig jaar. In maart was het percentage geregistreerde ziekte-uren nog sterk gestegen. Securex vermoedt dat dit komt door het massale telewerken en het systeem van tijdelijke werkloosheid. Bedrijven zoeken overigens wel alternatieve werkvormen, zoals de vierdagenweek en glijdende of variabele uurroosters.

Terwijl in maart het percentage geregistreerde ziekte-uren bij werknemers nog sterk steeg, evolueerde het nog amper in april. Volgens Heidi Verlinden, hr research expert bij Securex is dat deels te verklaren door telewerk en tijdelijke werkloosheid.

Ziek of in quarantaine

Sinds begin mei beschikken artsen over twee soorten medische getuigschriften: één voor arbeidsongeschikten en één voor personen in quarantaine. Voordien zorgde het ziektebriefje niet voor onderscheid tussen een zieke werknemer en een arbeidsgeschikte werknemer in quarantaine. Daardoor zetten werkgevers veel werknemers op tijdelijke werkloosheid wanneer ze niet konden telewerken. Werkgevers registreren geen ziekte-uren bij tijdelijk werkloze werknemers. Bovendien melden thuiswerkers zich minder vaak ziek bij milde ziektesymptomen. Ook de ziekte-uren geregistreerd in maart zijn dus naar alle waarschijnlijkheid een onderschatting van het werkelijke aantal ziekte-uren.

Veel minder korte afwezigheden

Tijdens de lockdownperiode viel natuurlijk ook het aantal fysieke contacten drastisch terug, waardoor ook andere besmettelijke infectieziekten (zoals een voedselinfectie) minder impact hadden en er minder privé-ongevallen voorvielen. Het gevolg is dat werkgevers in april zelfs maar half zoveel korte afwezigheden (korter dan twee weken) noteerden dan in dezelfde maand vorig jaar.

In maart steeg het percentage ziekte-uren nog sterk, vooral door korte afwezigheden. In april waren veel zieke werknemers echter ook tijdelijk werkloos, met een daling in het aantal door werkgevers geregistreerde ziekte-uren als gevolg. Enkel de stijging van afwezigheden langer dan een maand bevestigt dat COVID-19 ook veel werknemers getroffen heeft.

Figuur 1 Evolutie percentage ziekte-uren tussen 2019 en 2020 volgens ziekteduur – arbeiders

“Bedrijven waar ook na de lockdown telewerk mogelijk blijft, houden hun productiviteit op peil en beperken de impact van tijdelijke werkloosheid. De mogelijkheid tot telewerk houdt wel een gevaar in: we raden werknemers met ziektesymptomen, hoe mild ook, aan om altijd een dokter te raadplegen, ook als ze kunnen thuiswerken. Zeker in deze coronacrisis”, zegt Heidi Verlinden.

Figuur 2 Evolutie percentage ziekte-uren tussen 2019 en 2020 volgens ziekteduur – bedienden

Tijdelijke werkloosheid verdubbelt in één maand

Werknemers waren in april een derde van hun beschikbare tijd afwezig door tijdelijke werkloosheid en slechts 7% door ziekte of privé-ongeval. Een gemiddelde werknemer zag in april zijn aantal werkloosheidsdagen vermenigvuldigd met 36 in vergelijking met dezelfde maand vorig jaar. In maart bedroeg dat vermenigvuldigingsgetal slechts 11. Het percentage ziekte-uren bleef wel stabiel in april, terwijl dat in maart nog met 27% steeg.

Figuur 3 Evolutie gepresteerde en niet-gepresteerde uren in maart en april

“Bedrijven leveren echt wel inspanningen om hun medewerkers aan de slag te houden en kijken daarbij ruimer en breder dan enkel telewerk”, meldt Iris Tolpe, Partner bij Securex Consulting. “Glijdende uren, variabele uurroosters en vierdagenweken: het zijn slechts enkele voorbeelden van de oplossingen die werkgevers hanteren om de crisis door te komen. Ook grijpen werkgevers niet steeds meteen naar tijdelijke werkloosheid, maar staan ze uiteraard open voor andere vormen van werkonderbreking, zoals tijdskrediet, (corona)ouderschapsverlof, enz. Veel werknemers die voor de coronacrisis  nog met twijfels zaten, lijken nu sneller geneigd om de knoop door te hakken.”