Nog altijd erg weinig winstpremies ondanks verdubbeling

12 november 2019
Tekst
Jo Cobbaut
Nog altijd erg weinig winstpremies ondanks verdubbeling

Hoewel dubbel zoveel bedrijven in 2019 een winstpremie uitkeren aan hun personeel als in 2018, gaat het nog altijd maar over acht op de duizend bedrijven. Opvallend: 77% van de bedrijven die een winstpremie uitkeren zijn kleine ondernemingen.

HR-dienstverlener Acerta analyseerde de loongegevens bij meer dan 30.000 werkgevers in België.

Acht op de duizend werkgevers

Sinds 1 januari 2018 kunnen werkgevers hun werknemers een premie toekennen op basis van de gemaakte winst. In de eerste negen maanden van zijn tweede jaar van bestaan kenden al twee keer zoveel werkgevers de winstpremie toe als in het eerste jaar. Acht op de duizend werkgevers belonen op die manier hun werknemers extra.

De winstpremie wordt post factum toegekend, dus na de jaarafsluiting. De cijfers van Acerta tonen dat dat het vaakst gebeurt in de maanden maart tot juli. Daardoor hebben we nu al een goed idee van waar het met de winstpremie naartoe gaat in 2019.

Gemiddeld 1.585 euro per werknemer

Opmerkelijk: vooral de kleine ondernemingen met minder dan twintig werknemers (77%) kiezen voor de winstpremie. Middelgrote ondernemingen tekenen voor 19% van de toekenners en grote ondernemingen voor 4%.

Aangezien de kmo-werkgevers in België meer dan 90% van het aantal werkgevers vertegenwoordigen, doen de middelgrote en grote ondernemingen verhoudingsgewijs iets meer een beroep op de winstpremie.

Het gemiddelde bedrag van de uitgekeerde winstpremie in 2019 is 1.585 euro per werknemer. Dat is ongeveer evenveel als in 2018.

Extra loon in tijden van loonkostmatiging

Voor werkgevers die het financieel voor de wind gaat en die onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting is de winstpremie een manier om hun werknemers een extra bonus te geven.

Deze winstpremie kan toegekend worden bovenop de loonkostenmarge van 1,1% die vastgesteld is door de regering. De reglementering inzake loonkostmatiging is immers niet van toepassing op de winstpremie.

Bovendien kent de winstpremie een gunstige verhouding bruto-netto: de premie wordt niet als loon beschouwd en is dus niet onderworpen aan RSZ-bijdrage. De werknemer is wel een solidariteitsbijdrage verschuldigd van 13,07%.

De winstpremie is evenmin onderworpen aan bedrijfsvoorheffing als een beroepsinkomen, maar wordt aan een bijzondere (bevrijdende) heffing van 7% onderworpen op het ogenblik van toekenning.

De winstpremie: verhouding bruto - netto (bron Acerta)

Beperkte toekenningsmogelijkheden

De winstpremie kan een vast bedrag of een percentage van het loon zijn. De werkgever beslist weliswaar onafhankelijk over de toekenning maar moet in principe al zijn werknemers op een gelijke wijze behandelen.

Acerta ziet daar een oorzaak voor het beperkte succes. Glenn Van Oevelen, managing consultant bij Acerta Consult, stelt dat hr steeds fijner wil differentiëren en individualiseren: "Wil een werkgever in de toekenning van een winstpremie differentiëren tussen zijn medewerkers, dan kan dat met de gecategoriseerde winstpremie, maar dan moet hij door al bij al vrij zware formaliteiten en blijft de ruimte voor differentiatie nog altijd beperkt."

Bovendien is de winstpremie alleen aan het financiële resultaat gekoppeld, terwijl werkgevers met werknemers doelstellingen kunnen afspreken die ook kunnen gaan over bijvoorbeeld de optimalisering van processen. "Dan kan winst wel een van de indicatoren zijn om het succes te meten, maar het is niet de enige indicator en daarom ook niet de enige juiste parameter voor de beste beloning.”