Crisis versnelt thuiswerk, digitalisering en vernieuwing van businessmodellen

20 juli 2020
Tekst
Jo Cobbaut
Crisis versnelt thuiswerk, digitalisering en vernieuwing van businessmodellen

Bijna zeventig procent van de Nederlandse bedrijven geeft aan dat er ook na de crisis meer zal worden thuisgewerkt. Op het digitale vlak zetten ze al concrete stappen. Zes op tien beslissers ziet dat processen door het coronavirus sneller gedigitaliseerd zijn. Bedrijven ̈investeren ook meer in innovatie en nieuwe businessmodellen.

Dat zijn een paar hoofdconclusies van De Nederlandse Innovatiemonitor van 2020, een jaarlijks onderzoek van het Amsterdam Centre for Business Innovation.

Managers waren bang

De uitbraak van het coronavirus zorgt zo voor een versnelling van de digitale transformatie en meer innovatie. “Er is een duidelijke scheidslijn tussen de periode voor en na de uitbraak van het coronavirus,” licht Henk Volberda toe. Hij is hoogleraar Strategisch Management en Innovatie aan de UvA. Volberda stelt dat er natuurlijk al een transformatie gaande was. “Sommige bedrijven hadden al geïnvesteerd in digitale technologieën, maar er was onvoldoende noodzaak om die te gebruiken. Veel medewerkers wilden graag thuiswerken, maar hun managers waren bang voor een afnemende productiviteit. Koploper-bedrijven experimenteerden al met nieuwe online businessmodellen, maar het management durfde deze niet grootschalig uit te rollen. Door de coronacrisis zijn deze transformaties in een geweldige stroomversnelling gekomen. Managers moesten medewerkers wel vertrouwen om thuis te werken. Weerstand tegen digitale technologieën is er amper meer. En online businessmodellen zijn onvermijdelijk om te overleven in een anderhalvemeter-economie.”

Een aantal bedrijven kort op de salarissen, vooral op die van leidinggevenden

Ongeveer een kwart van de bedrijven geeft aan te korten op salarissen om de economische schok van de coronacrisis op te vangen. Er zijn ongeveer twee keer zoveel bedrijven waarbij leidinggevenden salaris inleveren (twee op de tien) dan bedrijven waarbij overige werknemers worden gekort (een op de tien).

Uit het onderzoek komt verder naar voren dat vooral jongere organisaties (tijdelijk) de salarissen verlagen. Bij organisaties opgericht na 2016 levert bijvoorbeeld 30% van de leidinggevenden en 15% van de overige medewerkers salaris in. De verhouding tussen inleveren door leidinggevenden en overige medewerkers blijft daarbij wel gelijk. Henk Volberda: “Ten opzichte van medewerkers is de beloning van leidinggevenden voor een gedeelte gekoppeld aan de prestaties van het bedrijf. Bij teruglopende prestaties als gevolg van de coronacrisis neemt dat variabele deel dan ook af. Daarnaast is een deel van de bedrijven verplicht om de beloning van leidinggevenden terug te schroeven om zo aanspraak te maken op bepaalde steun vanuit de overheid. Verder leveren leidinggevenden bij een deel van de bedrijven vrijwillig een deel van hun salaris in.”

Bron: De Nederlandse Innovatie Monitor 2020, bewerking door SEO Economisch Onderzoek (2020)