Securex: opgelet met onze loonkosten

27 april 2021
Tekst
Jo Cobbaut
Beeld
Shutterstock
Securex: opgelet met onze loonkosten

De loonkost voor werkgevers per gewerkt uur is tussen 2019 en 2020 met 7,9% is toegenomen. De loonkost per werknemer en per voltijds equivalent verminderde nochtans in 2020, maar het aantal gewerkte uren daalde nog sterker (-9,2%).

Een en ander blijkt uit de cijfers van het sociaal secretariaat van Securex. Heidi Verlinden, HR Research Expert bij Securex, zag dat Belgische bedrijven het afgelopen jaar de loonkost per werknemer wisten te verminderen, maar omdat ze massaal een beroep deden op tijdelijke werkloosheid, steeg de loonkost per effectief gewerkt uur alsnog. “Zo komt de internationale competitiviteit van onze bedrijven mogelijk toch in gevaar. Zowel werkgevers als werknemers hebben vorig jaar moeten inleveren, maar tot dusver hebben de meeste mensen daardoor wel hun job kunnen behouden.”

Derde hoogste loonkost in de EU

Uit cijfers van Eurostat blijkt dat België de derde hoogste loonkost van de EU heeft. Uit cijfers van het sociaal secretariaat van Securex blijkt bovendien dat de loonkost per effectief gewerkt uur voor Belgische werkgevers in het afgelopen jaar met 7,9% toenam. Volgens Heidi Verlinden, HR Research Expert bij Securex, ligt de verklaring minstens deels bij tijdelijke werkloosheid: "Omdat werknemers aanzienlijk minder uren werkten door een spectaculaire stijging van tijdelijke werkloosheid, maar tegelijk vaste looncomponenten zoals dubbel vakantiegeld, voordelen in natura en de eindejaarspremies bleven doorlopen, steeg de loonkost per effectief gewerkt uur.”

Bovendien pasten bepaalde werkgevers voor hun medewerkers in tijdelijke werkloosheid het nettoverschil bij tussen hun gebruikelijke loon en de tijdelijke werkloosheidsuitkering. 

Securex stelde wel een daling vast van de totale loonkost per werknemer (-2,15%) en per FTE (-2,46%) per maand.

Loonkost per gewerkt uur

Voor Stijn Baert, professor arbeidseconomie (UGent), is vooral de hogere loonkost per gewerkt uur relevant: "Dat de totale loonkost per werknemer daalde, is een logisch gevolg van de terugvallende vraag naar goederen en diensten in onze economie tijdens de coronacrisis. Als je minder moet produceren, heb je minder arbeidsuren nodig. Het is echter de loonkost per gewerkt uur waarmee Belgische bedrijven de competitie met hun buitenlandse concurrenten moeten aangaan. Als die minder steeg in het buitenland, kenden onze bedrijven een competitief nadeel."

Vooral bedienden en grote bedrijven

De felste loonkoststijging situeerde zich bij bedienden. In België steeg de loonkost per effectief gewerkt uur in 2020 bijna dubbel zo sterk voor bedienden als voor arbeiders (+9,2% t.o.v. +5%).

Securex constateert voor 2020 ook een sterkere stijging van de loonkost per gewerkt uur in grote ondernemingen. Bedrijven met 500 tot 1000 werknemers kenden immers de sterkste stijging in tijdelijke werkloosheid, en daardoor ook een grotere stijging van hun loonkost per gewerkt uur (+16%).

Daarnaast stelde Securex ook in sommige sectoren een bovengemiddelde stijging vast van de loonkost per gewerkt uur: met name in 

  • de socio-culturele sector (+35%), 
  • in de sector van internationale handel,
  • vervoer en logistiek (+13%), 
  • in de voedingsindustrie (+13%), 
  • bij non-food winkelbedrijven met verschillende filialen (+12%) en
  • in de voedingswinkels (+12%). 

Deze stijgingen kunnen verklaard worden door de hoge graad van tijdelijke werkloosheid in de socio-culturele sector en de niet-essentiële winkels. 

In de socio-culturele sector en de voedingsnijverheid was bovendien meer kort absenteïsme vast te stellen (+16% en +22%). Tijdens kort absenteïsme (van minder dan 1 maand) blijft de werkgever instaan voor het loon van zijn afwezige werknemer.

Vooral Brussel

Op regionaal vlak steeg de loonkost per gewerkt uur significant in Vlaanderen en Wallonië (+7,3% en +6,5%), maar vooral in Brussel (+11%). Daar zijn twee verklaringen voor. In verhouding tot andere gewesten telt het Hoofdstedelijk Gewest meer bedienden en meer vertegenwoordiging van de socio-culturele en dienstensectoren. In Brussel steeg bijvoorbeeld de loonkost in de socio-culturele sector met liefst 55% per gewerkt uur (t.o.v. +35% in het hele land).

Iris Tolpe, Partner bij Securex Consulting, vreest dat onze bedrijven ingeboet hebben aan concurrentiekracht, “ondanks de maatregelen van de overheid. En doordat tijdelijke werkloosheid bovendien gelijkgesteld werd voor vakantiegeld, zal de druk op loonkost ook in 2021 hoog blijven. Het is belangrijker dan ooit dat werkgevers de loonkost goed in de gaten houden en maximaal beheersen om competitief te blijven.”