Vlaanderen krijgt etnische werkzaamheidskloof niet dicht

16 mei 2019
Tekst
Jo Cobbaut
Vlaanderen krijgt etnische werkzaamheidskloof niet dicht

Slechts zes op de tien mensen die in Vlaanderen wonen, maar geboren zijn buiten de EU, zijn aan het werk. Voor personen van Belgische herkomst is dat ruim drie op de vier. In andere Europese regio's ligt de werkzaamheidsgraad van deze groep hoger. Vlaanderen laat dus een groot arbeidspotentieel liggen.

In hun Pact 2020 legden de Vlaamse Regering en de sociale partners doelstellingen vast over evenredige arbeidsdeelname van kansengroepen. Tegen 2020 streeft Vlaanderen naar een werkzaamheidsgraad van 64% voor personen geboren buiten de EU en 58% voor personen zonder EU-nationaliteit. In 2018 lag de werkzaamheidsgraad van deze twee groepen echter nog maar respectievelijk op 61% en 50%.

Inzetten op preventieve rol onderwijs

De Commissie Diversiteit wil de Vlaamse Regering sterker zien inzetten op de preventieve rol van het onderwijs. Leerlingen met een migratieachtergrond boeken opvallend minder schoolsucces. Uit vergelijkend onderzoek blijkt dat het prestatieniveau van leerlingen met een migratieachtergrond gemiddeld twee studiejaren onder dat van leerlingen zonder migratieachtergrond ligt.

Dit vertaalt zich in een hogere ongekwalificeerde uitstroom en een beperkte doorstroom naar het hoger onderwijs. Bij de overgang van het lager naar secundair onderwijs krijgen meisjes en jongens met een migratieachtergrond andere studieadviezen ongeacht hun prestaties en capaciteiten.

Diversiteit

Leraren voelen zich slecht gewapend tegenover diversiteit. Daarom vraagt de Commissie Diversiteit om leraren in opleiding beter te leren omgaan met diversiteit.

Het wordt ook tijd dat het Vlaamse lerarenkorps een afspiegeling is van de diverse maatschappij waarin we leven. Dat kan zorgen voor positieve en geloofwaardige rolmodellen voor leerlingen met een migratieachtergrond.

Door meer in te zetten op de preventieve rol van onderwijs zullen meer jongens en meisjes met een migratieachtergrond hun schoolloopbaan succesvol kunnen afwerken. Er is vooral nood aan o.a.

  • meer ouderbetrokkenheid;
  • een betere studieoriëntering;
  • een kwaliteitsvolle studie-en huiswerkbegeleiding en
  • een toets inzake gelijke onderwijskansen bij elke onderwijsmaatregel.  

Zo verhogen ze aanzienlijk hun startkansen op de arbeidsmarkt.

Competenties erkennen

In Vlaanderen bestaan al heel wat maatregelen die werkzoekenden activeren. Nog te vaak zijn mensen met een migratieachtergrond ondervertegenwoordigd in stages, IBO, werkplekleren en andere maatregelen. De Commissie diversiteit vraagt aan VDAB om deze instrumenten ook voor hen meer in te zetten.

Het is belangrijk hieraan een goed uitgewerkt competentiebeleid te koppelen. Zo kunnen ook competenties die buiten het traditionele onderwijs zijn verworven, erkend worden en meetellen bij het solliciteren naar werk. Nieuwkomers ervaren in Vlaanderen nog te weinig dat hun kwalificaties en werkervaring uit hun land van herkomst een meerwaarde zijn.

Nederlands maar ook werkervaring

Hoewel belangrijk, ligt de nadruk nu soms te veel op het eerst verwerven van een goede beheersing van het Nederlands. Nochtans is een snelle, positieve eerste werkervaring een belangrijke stap naar duurzaam werk.

Een mooi voorbeeld hiervan is de ACT-tool (Actief Competenties Toetsen). Dit project van Samenlevingsopbouw Antwerpen met enkele uitzendkantoren laat kortgeschoolde anderstaligen hun competenties (ook bv. soft skills zoals omgang met collega’s) binnen een assessment aantonen. Dergelijke maatregelen zorgen voor meer kansen op de arbeidsmarkt.

Voorts is het belangrijk te investeren in de opbouw van kennis en expertise over diversiteit bij bedrijven, sectoren en de samenleving. Daarom vraagt de Commissie Diversiteit een inclusief HR-beleid bij bedrijven te ondersteunen.

Goede monitoring

De Commissie Diversiteit wil ook meer transparante en actuele cijfers over de schoolloopbaan van leerlingen en hun diverse kenmerken (o.a. migratieachtergrond). VDAB moet een duidelijker zicht krijgen op de samenstelling van de werkzoekenden met een migratieachtergrond (o.a. verblijfsduur, generatie), vindt de Commissie.