Welke gezondheidsproblemen treffen de werkende Belg?

19 oktober 2021
Tekst
Jo Cobbaut
Beeld
shutterstock
Welke gezondheidsproblemen treffen de werkende Belg?

Als gezondheidsproblemen de pers halen, verschuift de focus al snel naar stress en burn-out. Maar van de 622.104 aangiften van gezondheidsproblemen (2020) ging 55,4% over bot-, gewrichts- of spierklachten. Ruim een kwart had het over stress, depressie of angstgevoelens (25,9%). Dat is overigens vooral een probleem voor hogergeschoolden.

Een en ander blijkt uit cijfers van Statbel, het Belgische statistiekbureau. Deze resultaten zijn gebaseerd op een bevraging in de enquête naar arbeidskrachten van 26.111 personen.

Bot-, gewrichts- of spierklachten

9% van de werkenden of personen die ooit gewerkt hebben, had in de laatste 12 maanden een fysiek of psychisch gezondheidsprobleem dat veroorzaakt werd, of verergerd werd, door hun job. Daarbij zijn bot-, gewrichts- en spierklachten met 55,4% het meest voorkomende probleem. Bij 25,9% van de personen met gezondheidsproblemen ging het om stress, depressie of angstgevoelens.

Er zijn wel duidelijk verschillen volgens het onderwijsniveau: laag- en middengeschoolden rapporteren vaker bot-, gewrichts- of spierklachten (respectievelijk 72% en 58,2%). Bij de hooggeschoolden gaat het vaker om stress, depressie en angstgevoelens (39,4%).

Gezondheidsproblemen komen vaakst voor in de gezondheidszorg

Belgen die in de sector van de menselijke gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening werken, geven het vaakst werkgerelateerde gezondheidsproblemen aan. 11,6% van hen heeft een of meerdere gezondheidsproblemen die veroorzaakt of verergerd werden door het werk. Daarna volgen de administratieve en ondersteunende diensten (10,6%) en de overige diensten (10,5%).

Vermoeiende of pijnlijke houdingen grootste risicofactor bij werkenden

De meest voorkomende risicofactoren waar werkenden mee geconfronteerd worden, zijn

  • vermoeiende of pijnlijke houdingen (13,8%),
  • activiteiten die belastend zijn voor de ogen (11,8%) of
  • zware lasten gebruiken (9,5%).

Die factoren verschillen sterk van sector tot sector: in het onderwijs is bijvoorbeeld lawaai de grootste risicofactor (16,1%), terwijl veel mensen in de financiële sector aangeven vaak activiteiten te doen die een sterke visuele concentratie vereisen (29,6%).

Grote tijdsdruk of overbelasting heeft meest impact op mentaal welzijn

Overbelasting of hoge tijdsdruk is voor 22,4% van de werkenden belastend voor het mentale welzijn. Dat geldt voor alle sectoren, hoewel in sommige sectoren ook het omgaan met moeilijke klanten, patiënten, leerlingen enz. een grote rol speelt: in het onderwijs komt die factor zelfs bovenaan te staan (18,6%).

Bijna 1 op 10 arbeidsongevallen is een verkeersongeval

112.714 werkenden of personen die in het laatste jaar nog gewerkt hebben (2,4 %) , hebben in de 12 maanden voorafgaand aan de referentieweek één of meerdere arbeidsongevallen met een verwonding gehad. 8,5% van die arbeidsongevallen zijn verkeersongevallen.

Een verkeersongeval is in deze resultaten elk ongeval dat gebeurt tijdens de werkuren, op openbare of privé-wegen of parkings. Ongevallen tijdens het woon-werkverkeer worden niet meegerekend. Ook ongevallen met voertuigen of machines op bouwwerven of landbouwvelden worden in deze resultaten niet beschouwd als verkeersongeval.

Vooral mannen en laaggeschoolden hebben arbeidsongeval

Er zijn verschillen volgens geslacht, leeftijd en onderwijsniveau. Mannen (2,9%) hebben meer te maken met arbeidsongevallen dan vrouwen (1,7%). In de leeftijdsklasse 18-24 jaar (3,3%) komen arbeidsongevallen met verwonding meer voor dan bij 25-49-jarigen (2,4%) en 50-plussers (2,1%). Laaggeschoolden (3,4%) zijn vaker slachtoffer dan middengeschoolden (3,1%) en hooggeschoolden (1,4%).

Bij diegenen die aan het werk zijn, werken arbeiders in de privésector in de gevaarlijkste omstandigheden. 4,3% zegt een arbeidsongeval met verwonding te hebben gehad in de laatste 12 maanden, terwijl dat slechts het geval was bij 1,5% van de bedienden in de privésector.

De beroepen waar de meeste arbeidsongevallen zich voordoen zijn de ‘Bedieners van machines en installaties, assembleurs' (5,6%) en de 'Ambachtslieden' (5%). Aan de andere kant komen arbeidsongevallen met verwonding het minst voor bij het ‘Administratief personeel’.

In bepaalde sectoren komen arbeidsongevallen meer voor. In de bouwsector heeft 4,4% van de werkenden in de laatste 12 maanden een arbeidsongeval met verwonding gehad. In de sector ‘Verschaffen van accommodatie en maaltijden’ en ‘Vervoer en opslag' komen arbeidsongevallen eveneens meer dan gemiddeld voor (respectievelijk 3,7% en 3,6%).

62% is minder dan een maand afwezig

Een kwart van de personen die slachtoffer werden van een arbeidsongeval met verwonding is minder dan 1 dag of helemaal niet afwezig geweest op het werk door het ongeval. 23,7% was 1 maand of langer arbeidsongeschikt.

Bron: Bot-, gewrichts- of spierklachten meest voorkomende gezondheidsprobleem door werk, Stabel juli 2021.