De keuze voor hyperflexibiliteit houdt de loonkloof in stand

Claudia Goldin wint de Nobelprijs voor Economie voor haar onderzoek naar ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt. Bieke Purnelle, directeur van Rosa vzw, kenniscentrum voor gender en feminisme, is daar blij mee. Maar “werktijden blijven de belangrijkste drempel om de loonkloof te verkleinen.”

Bieke Purnelle is blij dat Claudia Goldin de winnares is. “Goldin haalt een aantal mythes onderuit, bijvoorbeeld dat de loonkloof sneller verkleint in landen die het economisch beter doen. In België zijn de lonen voor mannen en vrouwen wettelijk gelijk voor hetzelfde werk. In het mainstream discours zou de heersende kloof dus een gevolg zijn van de vrije keuze van de vrouwen.”

Hyperflexibiliteit

Daar zet Goldin twee argumenten tegenover die ze opbouwt vanuit historische patronen: werktijden en zorgverlening. “Werkgevers blijven onbewust hyperflexibiliteit belonen. Ze tonen meer waardering voor geleverde prestaties op tijdstippen die zorgverleners dikwijls aan zorg besteden voor kinderen of hulpbehoevenden. Die zorgverleners zijn nog vaker vrouwen dan mannen. Bovendien is die zorg onbetaald. De keuze voor zorg is geen vrije keuze, want die zorg moet gebeuren.”

Het glas met de collega’s

Ondanks het robuuste juridische kader is Bieke Purnelle niet optimistisch over de wegsmeltende loonkloof. “De aandacht vertaalt zich niet automatisch in een gezins- en vrouwvriendelijker politiek beleid.” Dan maar op niveau van de ondernemingen een aanpak voeren? Daar adviseert ze om te starten met zelfreflectie: “Je moet de onzichtbare en onbewuste mechanismen trachten te zien. Er is niet alleen het formele arbeidskader en de schriftelijke hr-afspraken. Er is ook het parellel informeel nevencircuit: de uitwisselingen in de whatsapp groep van de collega’s, het glas na de werkuren, de keuze van de teambuilding, samen op meerdaags congres:… Die dynamieken leggen genderverhoudingen vaak helemaal bloot. Dat vormt de toets aan de realiteit van een genderproof hr-beleid. Louter communiceren dat je organisatie zich inclusief profileert, betekent nog niet dat ze het werkelijk is.”

Bieke Purnelle, Directeur Rosa vzw, kenniscentrum gender en feminisme. Columniste.