Belgen van alle Europeanen minst bereid om langer te werken

​Zes op tien willen vroeger stoppen, terwijl bijna de helft van de werkgevers kampt met een talenttekort

Belgen behoren tot de minst bereidwillige werknemers van Europa om na hun wettelijke pensioenleeftijd actief te blijven. Slechts 17% staat ervoor open om na pensionering verder te werken. Daarmee deelt België samen met Spanje de laagste score van Europa. Tegelijk geeft 61% van de Belgische werknemers aan liever vroeger te stoppen.

Dat blijkt uit een internationaal onderzoek van SD Worx bij 5.936 hr-beslissers en 16.500 werknemers in zestien Europese landen. De studie brengt zowel de houding van werknemers tegenover langer werken als de uitdagingen voor werkgevers in kaart. Die laatste worden steeds groter, want bijna de helft van de Belgische werkgevers kampt vandaag met een tekort aan talent.

De cijfers komen op een moment dat België de wettelijke pensioenleeftijd verhoogde naar 66 jaar sinds 2025 en naar 67 jaar vanaf 2030. Daarnaast werd een bonus-malussysteem ingevoerd dat langer werken moet stimuleren en vervroegd pensioen minder aantrekkelijk moet maken.

België blijft achter op Europa

België scoort opvallend zwak wanneer het gaat over langer actief blijven op de arbeidsmarkt. Niet alleen leeft de wens om vroeger te stoppen sterk, ook in de praktijk verlaten Belgen relatief vroeg het arbeidscircuit. Mannen stoppen gemiddeld op 62 jaar, vrouwen op 61 jaar.

"België valt negatief op in Europa als het gaat om langer werken", zegt Bart Pollentier, verantwoordelijke van het kenniscentrum bij SD Worx. "Enerzijds leeft er een sterke wens om vroeger te stoppen, anderzijds zien we dat Belgen ook effectief vroeg uittreden. Tegelijk is de bereidheid om na de pensioenleeftijd nog actief te blijven zeer beperkt, terwijl werkgevers net kampen met krapte op de arbeidsmarkt. Bovendien wijzen andere studies erop dat het potentieel van oudere werkzoekenden op de arbeidsmarkt nog niet altijd ten volle wordt benut. De vraag is hoe we die mentaliteit kunnen bijsturen, zowel vóór als na pensionering, zoals in sommige andere Europese landen."

Grote verschillen tussen sectoren

De bereidheid om na de pensioenleeftijd actief te blijven verschilt aanzienlijk van sector tot sector.

De ict-sector scoort met 36% het hoogst. Dat is meer dan dubbel zoveel als het Belgische gemiddelde. Daarna volgen bouw en vastgoed met 25%, handel met 23% en financiële diensten met 22%.

In de publieke sector ligt de bereidheid duidelijk lager. Daar geeft slechts 15% aan na pensionering te willen blijven werken, tegenover 20% in de privésector.

Ook tussen mannen en vrouwen bestaan verschillen. Zo wil 20% van de mannen na pensionering actief blijven, tegenover 15% van de vrouwen.

"Hoe mensen naar hun loopbaan en pensioen kijken, hangt sterk samen met de context waarin ze werken, zowel qua sector als qua aard van het werk", aldus Bart Pollentier, verantwoordelijke van het kenniscentrum bij SD Worx. "Dat maakt duidelijk dat een uniforme aanpak niet volstaat en gerichte oplossingen nodig zijn."

Meerderheid wil vroeger stoppen

Meer dan zes op tien Belgische werknemers willen stoppen vóór de wettelijke pensioenleeftijd.

Die wens leeft het sterkst in productie en industrie, waar 69% vroeger wil stoppen. Ook in administratieve diensten (68%), bouw en vastgoed (67%), horeca (66%), financiële diensten (66%) en de publieke sector (64%) is die wens bijzonder groot.

De ict-sector vormt opnieuw een uitzondering. Daar wil 51% vroeger stoppen, het laagste aandeel van alle onderzochte sectoren. Ook in de gezondheidszorg ligt het aandeel iets lager, met 58%, al spelen gezondheidsredenen daar vaker een rol.

Gezondheid en familie belangrijkste drijfveren

Wanneer werknemers gevraagd wordt waarom ze vroeger willen stoppen, komen drie redenen duidelijk naar voren.

Voor 63% staat meer tijd voor privé en familie centraal. Daarnaast noemt 53% gezondheidsredenen en verwijst 42% naar andere levensdoelen die ze nog willen realiseren.

Opvallend is dat veel werknemers ondanks hun wens om vroeger te stoppen bezorgd blijven over hun financiële toekomst. Ongeveer de helft maakt zich zorgen over de haalbaarheid van het pensioen. Vooral vrouwen en lager opgeleiden geven dit vaker aan.

Wens en realiteit liggen dicht bij elkaar

Belgische werknemers willen gemiddeld stoppen op 60,8 jaar.

18% mikt zelfs op een pensioen vóór 60 jaar. Meer dan twee derde wil stoppen vóór 65 jaar. Slechts 6% wil werken tot de wettelijke pensioenleeftijd en amper 2,5% wil actief blijven tot 70 jaar of ouder.

Die verwachtingen sluiten opvallend nauw aan bij de realiteit. In vergelijking met landen zoals Zweden, Nederland en Denemarken, waar de gemiddelde uittredeleeftijd rond 65 jaar ligt, behoort België tot de Europese achterblijvers.

Talenttekort zet arbeidsmarkt verder onder druk

De pensioenverwachtingen van werknemers botsen steeds vaker met de realiteit van werkgevers.

Maar liefst 47% van de Belgische werkgevers ervaart vandaag een tekort aan talent. Dat tekort is het grootst in de gezondheidszorg (61%), gevolgd door retail (60%), horeca (57%) en administratie en diensten (54%).

"Werknemers willen vroeger stoppen, terwijl werkgevers net mensen nodig hebben", zegt Bart Pollentier, directeur van het kenniscentrum van SD Worx. "Vandaag heeft slechts 55% van de 55- tot 66-jarigen een job. Er is een bredere maatschappelijke mentaliteitswijziging nodig om de tewerkstellingsgraad van deze groep te verhogen richting 64% tegen 2030 en 70% tegen 2050. Juist omdat werkgevers extra mensen nodig hebben, kunnen oudere werknemers een belangrijke troef zijn voor de personeelsplanning."

Bart besluit: "De combinatie van vroege uittrede en een beperkte bereidheid om langer te werken zet de arbeidsmarkt en de ambitie om de werkzaamheidsgraad op te trekken verder onder druk."

Over het onderzoek

Het onderzoek werd uitgevoerd door SD Worx bij 5.936 hr-beslissers en 16.500 werknemers in zestien Europese landen. De studie onderzocht zowel de bereidheid van werknemers om langer actief te blijven op de arbeidsmarkt als de impact daarvan op werkgevers en de arbeidsmarkt.