Helft van de Belgen in negatieve mentale spiraal: AXA lanceert met Tom Waes campagne rond mentale veerkracht

​De mentale gezondheid van de Belgen staat steeds meer onder druk. Dat blijkt uit het zesde Mind Health Report van AXA, een internationale studie die het mentale welzijn in 18 landen onderzoekt. Voor het eerst sinds de start van de studie in 2021 bevindt de helft van de Belgische bevolking zich in een negatieve spiraal op het vlak van mentaal welzijn. Daarnaast geeft 31% van de Belgen aan met een mentaal gezondheidsprobleem te kampen en zegt 18% aan een depressie te lijden. Vooral jongeren en vrouwen blijken kwetsbaar.

Volgens AXA tonen de resultaten aan dat er meer aandacht nodig is voor bewustwording en preventie. Hoewel mentale gezondheid minder taboe is geworden, blijft het voor veel mensen moeilijk om correct in te schatten hoe het werkelijk met hen gaat en wanneer het aangewezen is om hulp of ondersteuning te zoeken.

Campagne met Tom Waes

Parallel met de publicatie van het Mind Health Report 2026 lanceert AXA de campagne ‘DE CHECK’. Daarmee wil de verzekeraar opnieuw aandacht vestigen op zijn online zelfchecktool, die gebruikers helpt om stil te staan bij hun mentale welzijn en de factoren die hun mentale weerbaarheid beïnvloeden.

De campagne loopt online via sociale media en wordt gedragen door Tom Waes. Samen met acht willekeurig geselecteerde Vlamingen gaat hij in gesprek over verschillende aspecten van mentale gezondheid. De deelnemers beantwoorden vragen die peilen naar hun mentale veerkracht en geven zichzelf scores op verschillende levensdomeinen.

"Je kan niet alles controleren wat in je leven of je carrière op je pad komt. Je kan jezelf wel zo goed mogelijk voorbereiden. Door goed voor jezelf te zorgen, door te weten waar je energie van krijgt en door hulp of steun te zoeken wanneer dat nodig is. De vijf domeinen waarbinnen ik de vragen stel aan het panel, zijn voor mij heel herkenbaar. Uit eigen ervaring weet ik dat voldoende aandacht voor slaap, beweging, rust, voeding en sociale verbinding echt een verschil kan maken. Ook ik heb daar in het verleden niet altijd genoeg bij stilgestaan, maar intussen doe ik dat bewuster en met resultaat. Net daarom ondersteun ik dit project mee. Mijn boodschap aan iedereen die voelt dat de druk oploopt? Laat het niet te ver komen en durf op tijd in te grijpen!", zegt Tom Waes.

Van meten naar begrijpen

Waar technologie vandaag toelaat om vrijwel elk aspect van het dagelijkse leven op te volgen, van stappen en schermtijd tot slaap en agenda's, blijft het meten van mentale veerkracht minder evident. Vanuit die vaststelling vertrekt de campagne van AXA.

Centraal staan vijf herkenbare domeinen die volgens AXA een belangrijke invloed hebben op de mentale weerbaarheid: gezonde voeding, voldoende beweging, voldoende slaap, sociale verbondenheid en voldoende rustmomenten. De acht deelnemers aan de campagne beoordelen zichzelf op elk van deze domeinen met een score van één tot tien.

Dezelfde principes vormen de basis van de online Mind Health Self Check. Via een korte vragenlijst brengt de tool verschillende factoren in kaart die bijdragen aan het algemene mentale welzijn. De zelfcheck neemt minder dan tien minuten in beslag en resulteert in een persoonlijk rapport met inzichten en suggesties om gericht bij te sturen.

Volgens AXA is de tool niet bedoeld als diagnose-instrument en vervangt hij geen professionele hulp. Wel wil de organisatie mensen helpen om hun mentale welzijn beter te begrijpen en sneller het gesprek aan te gaan met vrienden, familie, collega's, werkgevers of zorgprofessionals.

Preventie wordt steeds belangrijker

De Belgische resultaten tonen volgens AXA aan dat mentale gezondheid geen randthema meer is. Terwijl mensen steeds bewuster omgaan met hun fysieke gezondheid, wordt mentale gezondheid vaak pas aangepakt wanneer stress, vermoeidheid of somberheid al een grote impact hebben.

Professor Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, werkte mee aan de ontwikkeling van de tool en aan de bevraging binnen de campagne van Tom Waes.

"Vandaag praten we opener over mentale gezondheid, en dat is positief. Maar bewustwording is niet hetzelfde als inzicht", zegt Lode Godderis.

Volgens hem blijft het voor veel mensen moeilijk om hun weg te vinden binnen het bestaande hulpaanbod.

"Het hulpaanbod rond mentale gezondheid is de voorbije jaren diverser geworden, maar voor veel mensen blijft het moeilijk om te weten waar te beginnen. Door in het filmpje met Tom stil te staan bij factoren zoals slaap, beweging, voeding, sociale verbondenheid en rust, maken we mentale weerbaarheid concreet. Een persoonlijke, stapsgewijze aanpak is essentieel om op het juiste moment de juiste ondersteuning te vinden en op tijd bij te sturen."

Opvallende cijfers uit België

Het Mind Health Report wordt jaarlijks gepubliceerd door AXA en brengt de evolutie van het mentale welzijn in 18 landen in kaart. De Belgische resultaten van 2026 tonen een aantal opvallende tendensen.

Voor het eerst sinds de start van de studie bevindt 50% van de Belgische bevolking zich in een negatieve spiraal op het vlak van mentaal welzijn.

Daarnaast geeft 31% van de Belgen aan met een mentaal gezondheidsprobleem te kampen. 18% zegt aan een depressie te lijden, een stijging van zeven procentpunten tegenover 2021.

Jongeren en vrouwen blijken bijzonder kwetsbaar. Bij de 18- tot 34-jarigen ervaart 41% mentale gezondheidsproblemen, tegenover 35% van de vrouwen.

Ook op de werkvloer blijft de impact aanzienlijk. 31% van de professioneel actieve Belgen was het afgelopen jaar met ziekteverlof om mentale gezondheidsredenen. Twee jaar geleden bedroeg dat nog 26%. Bij de 18- tot 34-jarigen loopt dit op tot 44%.

Daarnaast raadpleegde 48% van de Belgen het voorbije jaar geen specialist inzake mentale gezondheid. De belangrijkste drempels zijn de kostprijs van begeleiding of consultaties (36%) en de overtuiging dat professionele hulp niet nodig is (35%).

Opvallend is ook de groeiende rol van artificiële intelligentie. Meer dan de helft van de Belgen (54%) gebruikte al AI ter ondersteuning van het mentale welzijn. Bij jongeren onder 35 jaar stijgt dat aandeel tot 74%. Tegelijk geeft 34% aan dat AI afhankelijkheid kan creëren en zegt 33% dat AI soms het gesprek met een andere persoon vervangt.

Tot slot brengen Belgen gemiddeld vier uur en twintig minuten per dag achter een scherm door. Bij min-35-jarigen loopt dat op tot vijf uur en dertig minuten per dag. 62% van de Belgen beschouwt schermtijd als schadelijk voor het mentale welzijn.

Vrijdag 12 juni organiseert HRmagazine samen met Htag en AXA het AXA Mind Health Event. Lode Godderis deelt er exclusieve Belgische inzichten uit het AXA Mind Health Report 2026. Daarna volgt een keynote door Prof. Lieven Annemans en brengen we vier hr-professionals samen om hun ervaringen te delen. Gratis registreren kan via deze link.