Tussen mens en machine

​De uitdagingen waarmee organisaties vandaag worden geconfronteerd, bevinden zich steeds vaker op het snijvlak van mens en technologie. Van loontransparantie en tijdsregistratie tot artificiële intelligentie en datagedreven besluitvorming: geen enkele hr-transformatie kan nog los worden gezien van IT. Naar aanleiding van het event ‘CIO meets HR’ dat HRmagazine samen met Beltug organiseerde in juni, gingen we in gesprek met Eva De Vries, gespecialiseerd in workforce technologie en digitale transformaties bij PwC. Volgens haar is het essentieel dat CHRO’s en CIO’s veel nauwer samenwerken dan vandaag vaak het geval is. “Wanneer hr zonder IT werkt, creëer je integratieschuld. Wanneer IT zonder hr werkt, riskeer je oplossingen die functioneel of juridisch niet aansluiten bij de realiteit. Beide disciplines hebben elkaar nodig.”

Vanuit haar rol begeleidt Eva organisaties bij de selectie, implementatie en optimalisatie van hr-technologie. Daarbij merkt ze dat veel bedrijven nog te vaak naar individuele oplossingen kijken zonder het bredere plaatje in rekening te brengen.

“Een organisatie kan bijvoorbeeld op zoek zijn naar een nieuwe learningoplossing. Dan is het verleidelijk om rechtstreeks een tool te selecteren. Maar technologie staat nooit op zichzelf. Elke oplossing maakt deel uit van een bredere enterprise-architectuur. Je moet kijken naar processen, datastromen, integraties en de manier waarop systemen met elkaar communiceren.”

Dat overzicht ontbreekt volgens haar nog vaak. Organisaties beschikken over verschillende tools die elk afzonderlijk functioneren, terwijl de onderlinge processen nog sterk manueel verlopen.

“Wanneer je de volledige architectuur visualiseert, wordt vaak duidelijk hoeveel stappen nog handmatig gebeuren. Dat zijn de echte businesscases voor verdere digitalisering. Niet omdat technologie op zich belangrijk is, maar omdat inefficiënte processen veel tijd en middelen kosten.”

De verborgen kost van integratieschuld

Een van de grootste risico’s die Eva vandaag ziet, is wat je kan omschrijven als integratieschuld.

“Hr-afdelingen nemen soms technologiebeslissingen zonder IT voldoende te betrekken. Op korte termijn lijkt dat sneller te gaan, maar op langere termijn ontstaan er problemen omdat systemen niet goed op elkaar aansluiten. Die schuld bouwt zich op en wordt steeds moeilijker weg te werken.”

Omgekeerd ziet ze hetzelfde risico wanneer IT-projecten worden uitgerold zonder voldoende betrokkenheid van hr.

“Dan krijg je oplossingen die technisch correct functioneren, maar onvoldoende rekening houden met hr-processen, compliancevereisten of gebruikerservaring. Uiteindelijk draait het niet om een succesvolle implementatie, maar om de vraag of mensen de oplossing effectief gebruiken en of de organisatie er beter van wordt.”

Volgens Eva ontstaat de kloof vaak niet uit onwil, maar uit de enorme druk waaronder beide functies vandaag opereren.

“Zowel hr als IT hebben een zeer volle agenda. Beide afdelingen zijn bezig met digitale transformatie, regelgeving, datakwaliteit en artificiële intelligentie. Tegelijk merk ik dat CIO’s vaak onvoldoende inzicht hebben in hr-processen, terwijl hr-leiders de complexiteit van IT-architecturen onderschatten. Daardoor spreken ze niet altijd dezelfde taal.”

Eerst de basis, dan AI

Hoewel artificiële intelligentie momenteel hoog op de agenda staat, waarschuwt Eva voor organisaties die te snel resultaten verwachten.

“Veel bedrijven willen onmiddellijk aan de slag met GenAI. Maar zonder een solide datafundament wordt dat bijzonder moeilijk. Je hebt correcte data nodig, duidelijke data governance en een degelijk datamodel. Pas dan kan je artificiële intelligentie op een zinvolle manier inzetten.”

Volgens haar wordt AI nog te vaak benaderd als een technologieproject, terwijl het in werkelijkheid een bedrijfsbrede business transformatie is.

“Bedrijven voeren proefprojecten uit, ontwikkelen use cases en verwachten snel rendement. Wanneer dat niet onmiddellijk volgt, verdwijnt het initiatief vaak weer. Dat is een verkeerde aanpak. AI vraagt een fundamentele verandering in de manier waarop organisaties werken. Dat vergt tijd, experimenteren en een transformatie mindset.”

Nieuwe regelgeving verhoogt de urgentie

De nood aan een stevige hr-technologische basis wordt volgens Eva bovendien versterkt door de toenemende regelgeving.

Ze verwijst onder meer naar de Europese richtlijn rond loontransparantie, de verplichtingen rond tijdsregistratie en de groeiende verwachtingen inzake ESG-rapportering en CSRD.

“Veel Belgische organisaties gebruiken vandaag nog voornamelijk hun payrollsysteem als centrale bron van personeelsdata. Maar een payrollsysteem is ontwikkeld om lonen correct te verwerken, niet om strategische hr-processen en hr-rapportering te ondersteunen.”

Volgens haar wordt dat onderscheid steeds belangrijker.

“Bij loontransparantie zullen werknemers vragen kunnen stellen over hun verloning ten opzichte van vergelijkbare functies. Daarvoor heb je een volwaardige hr-oplossing nodig die werkt met functies, graden, benchmarks en beloningsstructuren. Dat is fundamenteel iets anders dan een payrollpakket.”

Daarnaast wijst ze op de risico’s van organisaties die blijven werken met losse spreadsheets en manuele processen.

“Naast efficiëntieverlies creëer je ook risico’s rond databeveiliging en privacy. Grote organisaties worden vandaag nog steeds geconfronteerd met gevoelige spreadsheets die in verkeerde handen terechtkomen. Dat soort risico’s wordt steeds moeilijker te verantwoorden.”

Technologie moet hr menselijker maken

Ondanks haar uitgesproken technologische focus blijft Eva ervan overtuigd dat hr in essentie een mensgericht vak blijft.

“Technologie mag nooit een doel op zich zijn. Uiteindelijk draait alles om mensen. Het doel moet zijn om repetitieve en administratieve taken zoveel mogelijk te automatiseren, zodat hr-professionals meer tijd krijgen voor gesprekken, coaching en strategische ondersteuning van de business.”

Ze verwacht dan ook niet dat hr-profielen zullen evolueren naar pure IT-profielen.

“Het menselijke aspect blijft cruciaal. Wat wel verandert, is dat hr niet langer een consumer van IT is, maar een co-owner van de ‘technology agenda’ die veel beter zal moeten begrijpen hoe technologie werkt en welke impact die heeft op de organisatie. De relatie tussen hr en IT zal daardoor veel intensiever worden.”

Een workforce van mensen én agents

Binnen PwC experimenteert Eva zelf al actief met AI-agents. Ze kijkt daarbij niet alleen naar technologie, maar ook naar de impact op workforce planning.

“In mijn eigen planning hou ik vandaag al rekening met AI-agents als onderdeel van het team. De workforce van de toekomst bestaat niet uitsluitend uit mensen. Ze zal bestaan uit een combinatie van medewerkers en digitale agents die bepaalde taken uitvoeren.”

Volgens haar zullen vooral datagedreven en repetitieve activiteiten hiervoor eerst in aanmerking komen.

“Denk aan datacleaning, gegevensvalidatie of bepaalde administratieve processen. Door die taken te automatiseren ontstaat ruimte voor medewerkers om meer waardevolle activiteiten op te nemen, zoals het ontwerpen van oplossingen of het begeleiden van verandering.”

Verandering begint bij betrokkenheid

Technologie alleen volstaat echter niet. Eva benadrukt het belang van adoptie en cultuur.

“In elk verandertraject zijn medewerkers bepalend voor het succes. Een aanpak die voor mij vaak werkt, is net de grootste critici van bij de start actief betrekken. Mensen die aanvankelijk weerstand bieden, worden regelmatig de sterkste ambassadeurs zodra ze begrijpen waarom de verandering nodig is.”

Ze erkent dat nieuwe technologie soms onzekerheid creëert.

“Die bezorgdheden moet je ernstig nemen. Maar tegelijk moeten we duidelijk maken dat technologie bedoeld is om mensen te ondersteunen. Het gaat om productiviteitsverhoging en het creëren van ruimte voor werk met meer toegevoegde waarde.”

Een gedeelde agenda aan de top

Voor Eva begint succesvolle samenwerking tussen hr en IT uiteindelijk bij het leiderschap.

“De meest succesvolle projecten die ik zie, zijn projecten waarin CIO, CHRO, CFO en soms zelfs CEO actief betrokken zijn. Wanneer de top van de organisatie zichtbaar meewerkt aan de transformatie, ontstaat er draagvlak in de hele onderneming.”

Dat is volgens haar essentieel omdat hr-technologie impact heeft op iedere medewerker.

“Het raakt niet één afdeling. Het raakt de volledige organisatie. Daarom moet het ook gedragen worden door de iedereen in de organisatie.”

Haar conclusie is dan ook helder: organisaties die hr en IT nog steeds als afzonderlijke werelden beschouwen, lopen het risico om achterop te raken.

“De toekomst is datagedreven. De technologie is beschikbaar. De regelgeving komt eraan. Nu is het moment om te investeren in een sterke basis. Van daaruit kan je stap voor stap verder bouwen. De bedrijven die het komende decennium winnen, zijn die waar CIO en CHRO samen de workforce van de toekomst bouwen.”