Vandemoortele benut vrijwillige overuren als troef voor klanten én werknemers

​Vandemoortele, het Belgische familiebedrijf met een 125-jarige geschiedenis, toont hoe flexibel omgaan met overuren niet alleen de productie draaiende houdt, maar ook de tevredenheid van werknemers bevordert.

Nieuwe regels rond overuren

De federale regering kondigde in het regeerakkoord van 2025 enkele belangrijke versoepelingen aan om de arbeidsmarkt flexibeler te maken. Zo wordt het aantal vrijwillige overuren – overuren die een werknemer op vrijwillige basis kan presteren, zonder dat er een specifieke reden of noodzaak voor is- uitgebreid tot 360 uur per jaar in alle sectoren, waarvan 240 uur netto overuren zijn – een verdubbeling van de huidige 120 netto “relance”-uren. Netto overuren zijn vrijgesteld van overloontoeslag en sociale of fiscale lasten, waardoor het brutoloon gelijk is aan het nettoloon.

In de horecasector wordt het plafond opgetrokken tot 450 uur per jaar, waarvan 360 uur netto. Daarnaast stijgt het aantal fiscaalvriendelijke overuren van 130 naar 180 uur. Zowel werkgevers als werknemers profiteren van deze maatregel door de vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing.

Renata De Witte, consultant en expert arbeidsduur bij SD Worx, licht toe: “De vrijwillige overuren worden uitgebreid en administratief eenvoudiger. Dit allemaal om werkgevers en werknemers meer mogelijkheden te bieden om in te spelen op piekmomenten en onverwachte situaties. We mogen het belang van sociaal overleg niet onderschatten, want in veel organisaties gelden al historische afspraken die vaak in CAO’s zijn vastgelegd.”

De meest gebruikte overurentypes

In België bestaan er volgens de Arbeidswet een tiental types overuren, afhankelijk van de reden. De meest toegepaste zijn:

• Vrijwillige overuren: ingevoerd via de Wet Peeters, waarmee werknemers op eigen initiatief extra uren kunnen presteren zonder specifieke noodzaak. Tot nu toe was hiervoor een schriftelijk akkoord nodig dat om de zes maanden moest worden vernieuwd. Het nieuwe regeerakkoord voorziet een schriftelijk akkoord van onbepaalde duur, dat enkel zesmaandelijks kan worden opgezegd.
• Overuren bij buitengewone vermeerdering van werk: gebruikt bij tijdelijke pieken, zoals seizoensdrukte of grote bestellingen.
• Overuren wegens onvoorziene noodzakelijkheid: toegepast bij onverwachte situaties die onmiddellijke actie vereisen.

Flexibiliteit in de praktijk bij Vandemoortele

Bij Vandemoortele verschilt de toepassing van overuren per plant. Payroll Manager Belgium Dieter Hollebeke verduidelijkt: “Afhankelijk van de specifieke voedingstak fluctueert de vraag naar seizoensgebonden producten. Daarom varieert het inzetten van overuren sterk. Op sommige sites vertrouwen we ook op uitzendkrachten of werken we met een vaste vliegende ploeg, die we ‘vlinders’ noemen.”

De uurroosters komen steeds via overleg tot stand. Voor de margarineproductie wordt in een 24/5-schema gewerkt, terwijl de bakkerijafdelingen (onder andere donuts, croissants en chocoladebroodjes) 24/6 draaien. “Soms zijn overuren de enige oplossing om het machinepark draaiende te houden, bijvoorbeeld bij plotse afwezigheden of technische storingen. Dan beslissen we om uitzonderlijk op zaterdag bij te produceren”, aldus Dieter.

In de verse patisserieafdeling werkt Vandemoortele met een collectief systeem van kleine flexibiliteit. Werknemers presteren dan minder uren in rustige periodes en meer dan 40 uur in piekmomenten, met behoud van een vast maandloon. “Zo vermijden we economische werkloosheid en loonverlies. Het is een win-win voor onze medewerkers en het bedrijf”, legt Dieter uit.

De fabriek in Eeklo werkt met een aparte weekendploeg, van 5 tot 17 uur of van 17 tot 5 uur. Daar worden vrijwillige overuren volgens de Wet Peeters toegepast. In Izegem gaat het vaker om productie-overloon, bijvoorbeeld wanneer een machine onverwacht moet blijven draaien. “Deze overuren worden vergoed aan 150%, en soms zelfs tot 300% in het weekend. We hebben zeker geen moeite om vrijwilligers te vinden”, zegt Dieter. “Uiteindelijk draait het om onze prioriteit nummer één: aan de vraag van onze klanten kunnen voldoen.”

Overuren als hefboom voor betrokkenheid

Volgens Vandemoortele versterken flexibele werkmodellen niet alleen de productiecontinuïteit, maar ook het engagement van medewerkers. Het bedrijf, dat in de regio bekendstaat als “een goede betaler”, blijft bovendien actief aanwerven. “De komende jaren gaan heel wat van onze vaste medewerkers op pensioen, dus blijven we investeren in nieuw talent”, besluit Dieter.