Wat hr kan leren van de podiumwereld

​Wie SCALA & Kolacny Brothers ooit live zag, weet hoeveel kracht en emotie er kan schuilen in een groep stemmen die als één geheel klinkt. Wat op het podium vanzelfsprekend oogt, vraagt achter de schermen techniek, discipline en vertrouwen. “Uiteenlopende persoonlijkheden en talenten moeten dezelfde richting uit en daar ligt een opvallende parallel met de werkvloer”, vertellen Stijn Kolacny en Katleen Rens.

Aan de basis van SCALA staat Scaletta, opgericht door Stijn Kolacny en zijn vrouw Lokke Dieltiens. De jongerenwerking viert dit jaar haar dertigste verjaardag. Wat in 1996 begon als een muzikaal project in Aarschot, groeide uit tot een werking met meer dan 600 kinderen en jongeren. Die jarenlange podiumervaring vond enkele jaren geleden ook haar weg naar de bedrijfswereld. Stijn Kolacny sloeg daarvoor de handen in elkaar met showregisseur Katleen Rens. Met O’Contraire, een entertainment- en storytellingagency voor de bedrijfswereld, creëert ze al twintig jaar livebelevingen voor organisaties en hun publiek. Samen ontwikkelden ze Scaletta Unexpected.

Scaletta Unexpected brengt muziek, choreografie, licht en regie samen in memorabele performances voor bedrijfsevents. De invulling vertrekt vanuit het bedrijf en de mensen in de zaal. Wat spontaan oogt, is tot in detail voorbereid. Eén show kan maanden werk vragen. Achter enkele minuten verwondering schuilt een intensief samenspel tussen zangers, muzikanten, performers, het artistieke team dat alles bedenkt en stuurt, en het technische team dat instaat voor licht en geluid.

Honderden individuen

Een koor moet als één geheel klinken. Dat betekent voor Katleen allerminst dat de individuele zanger erin verdwijnt. “Het is niet omdat het een koor is dat ze als één geheel worden gezien. Elk kind mag er zijn en groeien op zijn of haar eigen tempo.”

Die balans tussen individu en collectief vormt ook op de werkvloer een voortdurende uitdaging. Teams werken naar gemeenschappelijke doelstellingen, maar bestaan uit mensen met verschillende talenten, karakters en groeisnelheden. “Iedereen op dezelfde manier aansturen, miskent precies wat een team sterker kan maken.”

“Bij Scaletta functioneren we als één team, maar we respecteren het individu en het groeiproces van ieder individu”, zegt Katleen. “Het gemeenschappelijke doel staat uiteraard vast, maar de weg ernaartoe hoeft voor niemand identiek te zijn”, vult Stijn aan.

Feedback die beweging creëert

Hoe groot de impact van positieve feedback kan zijn, zag Stijn tijdens een productie waarbij Scaletta drie keer op één dag optrad. Tussen de performances door nam choreografe Maïté Gheur de jonge zangers afzonderlijk bij zich. Geen algemene evaluatie voor de groep, wel korte en gerichte feedback per performer. “Eén op één en op een duidelijke, positieve en lieve manier.”

Eén meisje bleef Stijn bij. Na iedere feedbackronde zag hij haar groeien. Haar houding veranderde, haar performance werd sterker. “Je zag haar die dag per uur groeien dankzij de positieve coaching. Twee dagen later stond ze daar nog sterker. Ik zag het voor mijn ogen gebeuren.”

Katleen herkent daarin een fundamenteel verschil met de manier waarop zij en Stijn zelf werden opgeleid. Hun opleiding vertrok veel sterker vanuit wat fout liep. Bij Scaletta krijgt ontwikkeling een andere voedingsbodem. “De kinderen en jongeren worden op een superpositieve manier opgeleid. Wanneer ze iets goed doen, wordt dat ook expliciet benoemd en dat boost hun zelfvertrouwen.”

De lat ligt daarom niet lager. “Feedback blijft concreet en fouten worden gecorrigeerd. Het verschil zit in het vertrekpunt: iemand vooruithelpen in plaats van vooral benoemen wat tekortschiet.”

Vertrouwen heeft weinig woorden nodig

Maïté Gheur werkt al twintig jaar samen met Katleen en begeleidt intussen jarenlang de jongeren van Scaletta. Die continuïteit creëerde iets wat zich moeilijk laat vastleggen in processen of procedures: een gemeenschappelijke taal.

“Vanuit die vertrouwensband hebben ze een soort taal ontwikkeld”, vertelt Katleen. “Met weinig woorden weten de kinderen en jongeren wat er van hen wordt verwacht. Dat geldt ook voor teams: Wie elkaar goed kent, begrijpt sneller wat een collega bedoelt, kan directer communiceren en durft feedback te geven en te ontvangen. Vertrouwen haalt ruis uit de samenwerking.”

Voor Stijn vormt het team daarom de basis van iedere organisatie. “Achter Scaletta Unexpected staat een team dat vaak onder stevige tijdsdruk samenwerkt. Je vraagt hen voor elke voorstelling om the extra mile af te leggen. Die bereidheid kun je moeilijk afdwingen. Ze groeit wanneer mensen zichzelf kunnen zijn en hun bijdrage herkennen in het grotere geheel.”

Zonder discipline geen vrijheid

Positieve coaching en vertrouwen klinken aantrekkelijk. Op een podium krijgen ze wel een harde tegenhanger: discipline. Muziek, licht, beweging en techniek moeten op de seconde samenvallen. Iedereen moet zijn positie, timing en verantwoordelijkheid kennen.

“Discipline is nodig. Structuur is nodig”, benadrukt Katleen. “Dat is een gezond kader om mensen te laten functioneren. Een sterke combinatie van discipline, positieve coaching en vertrouwen geeft mensen de ruimte om te groeien en persoonlijkheid te tonen, binnen duidelijke afspraken over wat de groep samen wil neerzetten.”

Cultuur kun je moeilijk spelen

Wat achter de schermen gebeurt, eindigt uiteindelijk voor een publiek. Daar wordt zichtbaar hoe sterk het geheel werkelijk is. Stijn: “Als publiek voel je: zit de vibe op dat podium goed?”

Een geslaagde voorstelling maakt zichtbaar wat achter de schermen al veel langer bestaat. Vertrouwen. Vakmanschap. Discipline. Aandacht voor het individu. Een groep mensen die weet waarvoor ze samen werkt.

Een sterk team hoeft zeker niet uit mensen te bestaan die hetzelfde klinken. Het moet erin slagen verschillende stemmen samen sterker te laten klinken.