Arbeidspotentieel bepalen: een eerste stap naar een doordachte re-integratie

​Langdurige arbeidsongeschiktheid vormt een belangrijke uitdaging voor werkgevers en HR-professionals. Hoe kan een organisatie tijdig inschatten voor welke werknemers het zinvol is om verdere stappen richting werkhervatting te onderzoeken? De bepaling van het arbeidspotentieel biedt hiervoor sinds 2026 een nieuw kader.

Sinds 1 januari 2026 moeten werkgevers het arbeidspotentieel laten bepalen van werknemers die minstens acht weken ononderbroken arbeidsongeschikt zijn. Het gaat daarbij niet om een controle van de arbeidsongeschiktheid en evenmin om een beoordeling van aangepast of ander werk. De bedoeling is om via een gestandaardiseerde werkwijze na te gaan of het zinvol kan zijn om een werkhervatting verder te onderzoeken.

Die afbakening is belangrijk. De bepaling van het arbeidspotentieel is in de eerste plaats een triage. Als er arbeidspotentieel wordt vastgesteld, kunnen in een volgende fase de concrete mogelijkheden voor werkhervatting verder worden onderzocht.

Een vragenlijst én persoonlijk contact

De overheid heeft voor de bepaling van het arbeidspotentieel een gestandaardiseerde methode met een vragenlijst voorzien, die door de werknemer zelf wordt ingevuld. Cohezio koos ervoor om daarnaast telefonisch contact te nemen met de werknemer voor de bepaling van het arbeidspotentieel.

Dat persoonlijke gesprek met een verpleegkundige biedt de werknemer de mogelijkheid om zijn of haar situatie verder toe te lichten. Dat is relevant omdat een vragenlijst alleen niet altijd het volledige beeld weergeeft. Cohezio stelt vast dat werknemers hun mogelijkheden bij het invullen soms voorzichtig inschatten. Het gesprek kan bijkomende context bieden die belangrijk is om de situatie zo zorgvuldig mogelijk te beoordelen.

De uiteindelijke beslissing wordt genomen op basis van de vragenlijst, het gesprek en de beschikbare medische informatie. De eerste ervaringen bij Cohezio tonen aan dat dit menselijke contact een wezenlijk verschil kan maken in de beoordeling.

“Arbeidsongeschiktheid is zelden zwart-wit”, benadrukt Dr. Evelyne Kerger, algemeen directeur van Cohezio en arbeidsarts. “Het gesprek biedt ruimte voor nuance en geeft werknemers de mogelijkheid om hun situatie en eventuele bezorgdheden toe te lichten.”

Het gaat daarbij niet om controlegeneeskunde. Het doel is om via dialoog en beschikbare informatie een zo genuanceerd mogelijk beeld te krijgen van de situatie en te beoordelen of verdere stappen richting werkhervatting op dat moment zinvol zijn.

Waarom timing belangrijk is

Voor werkgevers kan de bepaling van het arbeidspotentieel helpen om tijdig te bepalen voor welke werknemers verdere re-integratiestappen aangewezen zijn.

Bij werkgevers met minstens 20 werknemers moet bij een positief arbeidspotentieel binnen de wettelijke termijn een formeel re-integratietraject worden opgestart. Het is daarom belangrijk om voldoende tijd te voorzien tussen de aanvraag van de bepaling van het arbeidspotentieel en de wettelijke termijn voor het opstarten van het formele traject.

Wanneer uit de beoordeling blijkt dat er op dat moment geen arbeidspotentieel is, kan worden vermeden dat een formeel traject wordt gestart terwijl de medische situatie dit nog niet toelaat. Dat betekent echter niet dat het contact met de werknemer stopt. Ook buiten een formeel traject blijft het belangrijk om contact te houden en kan, in overleg met de arbeidsarts, worden gezocht naar haalbare pistes voor een latere werkhervatting.

Van triage naar re-integratie

De bepaling van het arbeidspotentieel is dus geen re-integratietraject op zich. Ze helpt bepalen of een volgende stap aangewezen is – en die stap hoeft niet noodzakelijk meteen formeel te zijn.

Binnen een re-integratietraject speelt de arbeidsarts vervolgens een centrale rol. Daar worden de concrete mogelijkheden voor werkhervatting, aangepast of ander werk verder onderzocht.

Voor HR ligt precies daar de meerwaarde: niet automatisch een procedure opstarten, maar op het juiste moment en op basis van voldoende informatie bepalen welke volgende stap naar werkhervatting het meest aangewezen is.