Deeltijds werken heeft geen negatieve impact op bedrijfsproductiviteit

België behoort met 24 procent deeltijds werkenden tot de top vijf in Europa. Dat deeltijds werk lijkt eerder positief voor de arbeidsproductiviteit van het bedrijf en het gaat ook samen met minder afwezigheid door ziekte. Op de winstgevendheid zien onderzoekers positieve noch negatieve impact.

Dit blijkt uit een studie van IESE Business School (Barcelona), op basis van de loongegevens van SD Worx van 800.000 werknemers bij 26.799 organisaties in de privésector tussen 2016 en 2022 en de financiële gegevens uit de Belgische kruispuntbank.

België in top 5 deeltijds werk

Deeltijds werk komt in België vaker voor dan in de meeste andere EU-landen: met 24% deeltijds werkenden situeert België zich in 2022 in de top 5. De Europese landen in de top 5 zijn:

Nederland: 43%,
Oostenrijk: 30%
Duitsland: 28%
Denemarken en België: 24%

Deeltijds werk vermindert de laatste tien jaar bij Belgische vrouwen, maar het neemt licht toe bij mannen. Vrouwen zijn nog altijd in de meerderheid met meer dan 40 procent. Bij de mannen gaat het in 2021 om iets meer dan een op de tien (11% volgens Statbel). De meerderheid van de deeltijds werkenden werkt vier vijfden.

20 tot 30 procent van de contracten

Deeltijds werk komt vaker voor in grote bedrijven: gemiddeld gaat het over dertig procent van de contracten in bedrijven met meer dan vijfhonderd werknemers. In organisaties met minder dan tien werknemers, gaat het over een vijfde van de contracten.

Jeroen Neckebrouck, assistant professor IESE Business School, onthoudt vooral dat er een positief effect is van deeltijds werk op de bedrijfsproductiviteit. “Een toename van het aandeel deeltijds werkenden met tien procent, bijvoorbeeld van twintig naar dertig procent, leidt gemiddeld tot een stijging in de bedrijfsproductiviteit van twee procent, wat substantieel is. Het positieve effect stijgt tot dertig procent deeltijdse contracten en daarna blijft het stabiel. Het effect speelt zowel in oudere, grote organisaties als in kleine jonge organisaties. De leeftijd van wie deeltijds werkt, heeft geen belang. Wel het aantal jaren ervaring in de organisatie: voor werknemers met meer anciënniteit is het effect sterker. Tot slot verschilt het effect ook naargelang de sector. In sectoren als bouw, horeca, informatie & communicatie, administratieve diensten, professionele wetenschappelijke & technische diensten en immobiliën zien we de grootste winst in bedrijfsproductiviteit bij een stijging van deeltijds werk.”

Ellen Claes, people director bij SD Worx België, beseft dat deeltijdse regimes meer gepuzzel vergen van de werkgever op het vlak van planning, maar ze hebben niet alleen voordelen voor de medewerker. Dankzij deeltijds werken kan de organisatie medewerkers langer aan het werk houden en hen helpen een balans tussen privé en werk te vinden. “Bovendien ligt de bedrijfsproductiviteit zelfs hoger bij dertig procent deeltijds werk. Dit betekent dat organisaties erin slagen zich te organiseren rond de vraag naar meer flexibiliteit. Dit onderzoek onderstreept ook het belang van personeelsretentie: meer ervaren medewerkers doen de arbeidsproductiviteit stijgen, zelfs al werken ze deeltijds."

Wettelijk kader

Recent maakte de Arbeidsdeal het gemakkelijker voor werknemers om hun voltijdse job te presteren op vier dagen of via een wisselend weekregime.

Algemeen geldt de 38-urige werkweek in België als voltijdse tewerkstelling, al zijn er verschillen afhankelijk van het paritair comité. Ook de 40-urige werkweek is gebruikelijk: de extra uren worden gecompenseerd met 12 vrije dagen op jaarbasis. Wettelijk geldt een maximum van 50 uur per week in geval van buitengewone werkdruk.

Deeltijd betekent hier ‘niet voltijds’ en minimaal 12 uur. De studie gaat uit van 36 uur of meer als voltijds. Onder deeltijds verstaan de onderzoekers werknemers die minder werken dan voltijds; dit zijn vooral werknemers die vier vijfde werken of halftijds.