Een op de vijf vaders en meemoeders neemt geboorteverlof niet volledig op

Ondanks een toename in geboorteverlof, neemt 22% van vaders en meemoeders in België niet alle dagen op. Vooral oudere vaders, leidinggevenden en arbeiders laten dagen liggen. Financiële drempels en werkdruk zijn belangrijke redenen. Attentia roept werkgevers op om dit te bespreken als stap naar meer gendergelijkheid.

Ondanks de uitbreiding van het geboorteverlof voor vaders en meemoeders, neemt 22 procent het niet volledig op. Deze cijfers komen uit een analyse van HR-dienstverlener Attentia, gebaseerd op de loongegevens van 17.000 Belgische werknemers tussen 2018 en 2024. Binnen deze groep zijn het vooral oudere vaders en meemoeders van 45 jaar of ouder, leidinggevenden en arbeiders die het geboorteverlof niet volledig opnemen.

21% neemt geboorteverlof niet volledig op

Het geboorteverlof is een periode van betaald verlof voor de partner van de moeder, op te nemen binnen de vier maanden na de geboorte van hun kind. Tot en met 2020 telde dit verlof nog tien dagen. In 2021 werd die periode aangevuld tot vijftien dagen, waarna het in 2023 verder steeg naar twintig dagen.

Ondanks dat het geboorteverlof voor vaders en meemoeders verlengd werd, tonen de cijfers van Attentia aan dat het percentage dat enkele dagen van hun geboorteverlof liet liggen in stijgende lijn toenam: van zestien procent in 2020 tot 21,5 procent in 2023.

Van een halve naar anderhalve dag

Uit de analyse van Attentia blijkt bovendien ook dat het gemiddelde aantal niet-opgenomen dagen ook een stijging kende in vergelijking met eerdere jaren. De cijfers tonen een stijging van iets meer dan een halve dag bij een totaal van tien dagen naar ruim één dag bij vijftien dagen en anderhalve dag bij twintig dagen geboorteverlof.

Leeftijd en functie spelen een sleutelrol

Zowel de leeftijd als de functie van de vader of meemoeder duidt op opvallende verschillen. Zo laten arbeiders vaker dagen geboorteverlof liggen dan bedienden en nemen leidinggevenden ook minder geboorteverlof op dan niet-leidinggevenden. Bovendien nemen vaders of meemoeders met enkel een diploma lager secundair onderwijs minder vaak het volledige geboorteverlof op dan wie een hogere opleidingsgraad heeft behaald.

Wanneer we naar leeftijd kijken, zien we dat bijna een derde van de vaders en meemoeders ouder dan 45 jaar niet alle dagen geboorteverlof opnemen waar zij recht op hebben. Dit is in scherp contrast met de groep van 25- tot 34-jarigen waar slechts 18% het geboorteverlof niet volledig opneemt.

​Nathalie Lucas: "Het feit dat vooral ouderen en leidinggevenden minder gebruik maken van hun recht op geboorteverlof, kan wijzen op hardnekkige patronen in onze werkcultuur. Hoe hoger iemand op de ladder staat, hoe sterker de druk om altijd beschikbaar te zijn."

Financiële drempel en werkdruk als grootste factoren

​”De eerste drie dagen van het geboorteverlof worden door de werkgever uitbetaald, de resterende periode krijgen vaders en meemoeders een uitkering van het ziekenfonds die 82% bedraagt van het begrensde brutoloon”, aldus Nathalie Lucas, Senior Legal Consultant bij Attentia. “Naast die financiële drempel speelt bij sommigen ook de werkdruk en het gevoel onmisbaar te zijn op het werk voor een groot deel mee om het geboorteverlof niet volledig op te nemen. Daarnaast is niet iedereen voldoende op de hoogte van de mogelijkheden om het verlof over vier maanden te spreiden."

Hefboom voor gendergelijkheid

Met dit onderzoek wil Attentia werkgevers oproepen om in dialoog te gaan met medewerkers die hun geboorteverlof niet volledig opnemen. “Vaders die vanaf de geboorte tijd doorbrengen met hun kind, blijven later ook meer betrokken in de zorg. Het geboorteverlof is dus ook een hefboom naar meer gendergelijkheid en een betere verdeling van zorgtaken op lange termijn”, klinkt het.

“Het is belangrijk dat werkgevers hier aandacht voor hebben. We raden hen aan om samen met hun medewerkers te bekijken welke drempels er zijn en hoe ze die kunnen wegnemen. Zo ontstaat er ook meer bewustzijn rond de rechten die vaders en meemoeders hebben, en komt er meer ruimte voor een betere balans tussen werk en privé en meer welzijn op het werk”, besluit Nathalie Lucas.