Nog veel verzuim door werkgerelateerde spier- en beenderklachten

Meer dan de helft van de industriële werknemers in Europa krijgt last van werkgerelateerde spier- en beenderklachten veroorzaakt door werktaken en de directe omgeving waarin ze dat werk verrichten. Die veroorzaken meer ziekteverzuim bij de werknemers en hoge individuele en economische kosten.

Een en ander blijkt uit onderzoek van Renée Govaerts, verbonden aan de onderzoeksgroep Menselijke fysiologie en sportkinesitherapie (MFYS) van de VUB. “Het is daarom noodzakelijk op zoek te gaan naar effectievere preventieve én genezende strategieën om de ontwikkeling van nieuwe klachten en terugval te voorkomen, zoals het SOPHIA-project van de VUB dat robotische hulpmiddelen tegen klachtontwikkelingen ontwerpt”, aldus Renée Govaerts.

Om na te gaan hoe het vandaag gesteld is met de musculoskeletale gezondheid van Europa’s industriële werknemers, raadpleegde Renée Govaerts verschillende wetenschappelijke databanken. Daarbij maakte ze een onderscheid tussen prevalentie- en incidentiewaarden, opdat ze een duidelijk beeld kreeg van het verloop van de klachten.

Uit de resultaten blijkt dat de meest voorkomende werkgerelateerde spier- en beenderklachten bij Europese arbeiders, gerapporteerd over 12 maanden, zich bevinden in

• de rug (60%),
• schouder-nek-regio (54%),
• nek (51%),
• schouder (50%),
• lage rug (47%) en
• pols (42%).

“Hoewel de prevalentie over 12 maanden hoog is, en er dus veel gevallen van een bepaald soort klacht zijn binnen die tijdspanne, is de incidentie – het aantal nieuwe gevallen van een bepaald soort klacht – relatief laag. Dat wijst op een beperkt begin van de werkgerelateerde spier- en beenderaandoeningen. Wanneer werknemers echter klachten ontwikkelen, blijven ze hier wel langdurig last van hebben.”, aldus Renée Govaerts.

Multidisciplinaire aanpak tegen klachtontwikkelingen

Qua preventie kunnen Industrie 4.0, waarbij industrie en nieuwe technologieën elkaar ontmoeten, en Industrie 5.0, die de rol en bijdrage van de industrie aan de samenleving versterkt, alvast veelbelovende resultaten opleveren. Het SOPHIA-project (dat deel uitmaakt van het Europese project ‘Horizon 2020’), is een mooi voorbeeld van een multidisciplinaire aanpak waarbij robotische hulpmiddelen zoals

• exoskeletons (een draagbaar apparaat dat in tandem werkt met de drager),
• exosuits en
• collaboratieve robots worden ontwikkeld om de industriële werknemer te beschermen voor het ontwikkelen van dergelijke klachten.

De multidisciplinaire aanpak stelt de werknemer centraal. “Zo kunnen aanpassingen gemaakt worden om gebruiksvriendelijkheid en effectiviteit van deze toepassingen te verhogen”, besluit VUB-onderzoeker Renée Govaerts.