Van langer leven naar beter leven

​We leven langer dan ooit, maar niet noodzakelijk gezonder. De gemiddelde levensverwachting stijgt, terwijl het aantal jaren dat we doorbrengen met chronische ziektes ook toeneemt. Voor gezondheidswetenschapper en kinesitherapeut Len De Nys gaat longevity niet per se over anti-aging of zo oud mogelijk worden, maar over hoe we zo lang mogelijk een gezond en zinvol leven kunnen leiden.

Gezondheidsproblemen door chronische ontstekingen

In zijn boek ‘Waar rook is, is vuur’ legt Len De Nys uit hoe chronische ontstekingen vaak een verborgen oorzaak zijn voor gezondheidsproblemen. “Veel mensen voelen dat er iets niet klopt: vermoeidheid, spierpijn, brainfog, verteringsproblemen. Maar omdat de symptomen vaag zijn, worden ze vaak opzij geschoven als iets dat bij ouder worden hoort. Maar dat is niet noodzakelijk zo. Het kan een signaal zijn dat er onderliggend iets speelt.

Onderzoekers spreken dan van ‘inflammaging’: een combinatie van inflammation en aging. Naarmate we ouder worden, neemt de chronische ontstekingsactiviteit in het lichaam toe. Die ontstekingsactiviteit lijkt mee betrokken te zijn bij het ontstaan en de evolutie van verschillende leeftijdsgebonden aandoeningen, waaronder hart- en vaatziekten en sommige vormen van kanker.

Levensstijl als medicijn

Vandaag ligt de nadruk meestal op preventie. Nu gezonder leven om later chronische ziektes te vermijden. Maar volgens Len is dat beeld te beperkt. “Zelfs wanneer er al gezondheidsproblemen zijn, kan je levensstijl een grote impact hebben. Bij mensen die hun levensstijl aanpassen, zien we biologisch meetbare veranderingen: ontstekingsmarkers dalen, stresshormonen stabiliseren en fysiologische parameters verbeteren.”

Wanneer het gaat over gezondheid, denken mensen vaak aan drastische veranderingen. Maar door slaap en stress beter te beheren, meer te bewegen en gezonder te eten, kan je al veel vooruitgang zien. Volgens Len ligt de grootste winst net in kleine aanpassingen aan je levensstijl. “De grootste relatieve gezondheidswinst zie je bij mensen die van heel weinig beweging naar een beetje beweging gaan”, zegt hij.

“Als iemand die weinig beweegt elke dag een kwartiertje begint te wandelen, heeft dat al een enorme impact. Hetzelfde geldt voor andere gewoontes. Voldoende daglicht, regelmatige pauzes of een beter slaapritme lijken eenvoudige ingrepen, maar hebben duidelijke effecten op je gezondheid.”

De impact van sociale media

Een factor die volgens Len vaak onderschat wordt in het debat over gezondheid, is ons sociale mediagebruik. “Op sociale media krijgen we een voortdurende stroom van informatie, meldingen en updates. Dat kan ons brein actief en alert houden, en bij sommige mensen ook stress of onrust versterken.

Sociale media kunnen ook een impact hebben op de slaap. Veel mensen sluiten hun dag af met nog even wat scrollen op hun smartphone. Dat lijkt onschuldig, maar het verschuift vaak het slaapmoment. “Als je elke avond een uur later gaat slapen, lijkt dat niet zo erg. Maar in een week tijd heb je bijna een volledige nacht slaap verloren”, zegt Len.

Gezondheid op de werkvloer

Een gezonde levensstijl blijft een persoonlijke keuze. Maar organisaties kunnen wel een omgeving creëren waarin gezonde keuzes makkelijker worden. “Het is belangrijk dat de werkomgeving ook is afgestemd om werknemers te stimuleren om effectief minstens drie keer per week naar het werk te komen, want thuiswerken verbetert de situatie niet. Veel mensen gaan in een eenzame, donkere ruimte zitten, waar ze weinig bewegen.

Mensen hebben nood aan relaties en een gevoel van betekenis. Sociale verbondenheid en een gevoel van erbij te horen draagt sterk bij aan onze gezondheid. Creëer bijvoorbeeld aantrekkelijke pauzeplekken waar collega’s samen kunnen eten. Stimuleer beweging door collega’s opties te geven om ‘s middags samen te sporten. Zorg ook voor voldoende zonlicht en gezonde voeding. De kernboodschap is om als organisatie na te denken over hoe een leuke werkomgeving eruit zou zien.