“We hebben allemaal recht op pensioen, maar ook op werk”

Het debat over pensioen draait vaak om leeftijden en cijfers. Maar volgens Lode Godderis, CEO van IDEWE en Professor Arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, besteden we te weinig aandacht aan de laatste duizend werkdagen van een loopbaan. “Er is te weinig aandacht voor de noden van werknemers tijdens die laatste dagen op de werkvloer”, vertelt hij. “En dat terwijl het nog steeds mensen met ambities en verwachtingen zijn.”

Tekort aan zingeving

“Mensen zijn niet altijd even gelukkig als ze op pensioen gaan”, begint Lode. “Dat heeft vaak te maken met de manier waarop de overgang van werknemer naar gepensioneerde is georganiseerd.”

Volgens Lode kunnen werknemers vaak het gevoel hebben dat ze uit het bedrijf zijn gestuurd, wat een enorme impact heeft op hun pensioen. “Tijdens de laatste dagen van hun werkleven worden werknemers vaak enorm veel geïnformeerd over hun uittrede en toekomstig pensioen en te weinig over de overgang, overdracht en mogelijkheden om actief te blijven. Het resultaat is dat de knowhow en expertise van deze werknemers vaak verloren gaat, aangezien er te weinig wordt ingezet op het delen van die kennis met de jongere generatie werknemers”, gaat Lode verder.

Maar volgens Lode is het enorm belangrijk om tijdens die laatste dagen in te zetten op zingeving: “Deze werknemers willen het gevoel hebben dat ze iets nuttigs, hun legacy als het ware, hebben achtergelaten na hun pensioen. Het is daarom zowel voordelig voor hen, als het bedrijf, om hen tijdens die laatste duizend werkdagen actief te betrekken en hen ook een coachende rol te laten opnemen binnen het bedrijf.”

Geen finishlijn

Bovendien benadrukt Lode ook het tekort aan informatie voor zij die helemaal nog niet op pensioen willen gaan. “Doordat de term ‘pensioenleeftijd’ voortdurend gebruikt wordt in het pensioendebat, is er een grote focus op die leeftijd als een soort van finishlijn. Het gevolg is dat werknemers die deze leeftijd bereiken de facto in het pensioen geduwd worden, terwijl velen nog willen werken dus hier zelf nog geen nood aan hebben. Ze hebben bijgevolg het gevoel alsof ze geen andere keuze hebben, terwijl autonomie juist erg belangrijk is tijdens deze overgangsfase.”

Er is vandaag te weinig informatie over hoe werknemers ook na de pensioenleeftijd aan het werk kunnen blijven, terwijl er tal van mogelijkheden zijn om ook op latere leeftijd nog aan het werk te blijven. “Je hebt recht op pensioen, maar ook op werk als je dat wenst”, gaat Lode verder.

“Je werkleven voortzetten na je pensioen betekent niet dat je voltijds moet blijven verder werken”, verduidelijkt hij. “Gezond werk kan namelijk bijdragen tot een gezond, langer leven. Deeltijds werken of flexijobs zijn enorm goede manieren om die zingeving van een voltijdse job verder te zetten.”

Ga in gesprek

Tot slot adviseert Lode bedrijven over hoe ze het werkplezier kunnen blijven stimuleren tot hun laatste werkdag. “Blijf gesprekken aangaan met je medewerkers over de overgang, hun legacy en creëer betrokkenheid. Ontdek wat belangrijk is voor deze werknemers in hun job en blijf investeren in opleiding en begeleiding.”

“Daarnaast is het belangrijk om tijdens die open gesprekken je werknemers voldoende ruimte te geven om te reflecteren over de toekomst. Wat is hun visie over het pensioen? Voelen ze zich hier klaar voor? Hoe willen zij hun laatste werkdagen invullen? En vooral, stel ze ook de vraag of ze nog willen blijven werken. Bedrijven moeten zich realiseren dat autonomie centraal hoort te staan in deze overgangsfase om het werkgeluk en dat tijdens het pensioen te bevorderen.”

Open gesprekken over pensioenen stimuleren is ook enorm belangrijk in zwaardere sectoren, besluit Lode: “Hetzelfde geldt voor jobs met zware functiekenmerken zoals de zorg of de bouw. Door in een open sfeer in gesprek te gaan, kunnen deze zware functiekenmerken in kaart worden gebracht en kan er gekeken worden naar effectieve oplossingen voor de toekomst van deze werknemers. Met andere woorden, ga preventief aan de slag en informeer werknemers in zware sectoren ook over hun werkleven op latere leeftijd, zodat ook zij goed voorbereid zijn en gelukkig aan hun pensioen of tweede carrière kunnen beginnen.”