​Slechts 7% van de schoolverlaters is na één jaar nog werkzoekend

Duizenden jongeren sloten deze week hun schoolloopbaan af en zetten de stap naar de arbeidsmarkt. Ondanks de economische afkoeling blijven hun vooruitzichten gunstig. Uit het nieuwe schoolverlatersrapport van VDAB blijkt dat slechts 7% van de bijna 71.000 jongeren die in 2024 de school verlieten, een jaar later nog als werkzoekende staat ingeschreven. Een diploma, een specialisatiejaar of een duaal leertraject vergroten de kans op een snelle overstap naar werk aanzienlijk.

Voor het rapport volgde VDAB bijna 71.000 jongeren die in 2024 de school verlieten. Eén jaar later was 7% van hen ingeschreven als werkzoekend. Dat is een lichte stijging tegenover de voorbije jaren, maar historisch blijft het aandeel laag. Tien jaar geleden lag het werkzoekendenpercentage bij schoolverlaters nog op 12%.

Regionaal scoort Vlaams-Brabant het best met 6,1% werkzoekende schoolverlaters, gevolgd door West-Vlaanderen (6,5%), Oost-Vlaanderen (7,1%), Limburg (7,2%) en Antwerpen (7,6%).

Minder vacatures, maar structureel krappe arbeidsmarkt

De Vlaamse arbeidsmarkt is de voorbije twee jaar minder gunstig geworden. Door de economische onzekerheid publiceren werkgevers minder vacatures en kiezen ze vaker voor tijdelijke contracten. Het aantal vacatures daalde met 12% tegenover vorig jaar.

Toch blijft de vraag naar nieuwe medewerkers groot. De vergrijzing en de uitstroom van ervaren werknemers houden de arbeidsmarkt structureel krap, waardoor jonge starters nog steeds veel kansen krijgen.

Diploma maakt duidelijk verschil

Het opleidingsniveau blijft een van de belangrijkste voorspellers voor een succesvolle start op de arbeidsmarkt.

Van de jongeren die de school zonder kwalificatie verlaten, is 23% een jaar later nog werkzoekend. Bij jongeren met een diploma secundair onderwijs daalt dat aandeel tot 8%. Afgestudeerden uit het hoger onderwijs doen het nog beter: slechts 3% is een jaar na afstuderen nog werkzoekend.

Volgens Joris Philips, waarnemend gedelegeerd bestuurder van VDAB, blijft een doordachte studiekeuze cruciaal: “Een studiekeuze is veel meer dan kiezen voor een diploma. Het is kiezen voor kansen, talenten en een toekomst die bij je past. Het jaarlijkse schoolverlatersrapport van VDAB toont aan jongeren, leerkrachten, ouders,... welke opleidingen sterke vooruitzichten bieden op de arbeidsmarkt. Gebruik die inzichten, samen met je interesses en talenten, om een keuze te maken waar je morgen én later trots op bent. Een STEM-opleiding of een opleiding in de zorg is bijvoorbeeld steeds een goede keuze. En ook hier geldt, hoe groter je specialisatie, hoe hoger je kansen op een job.”

Specialisatiejaar loont

Een extra specialisatiejaar in het secundair onderwijs blijft een duidelijke meerwaarde bieden. Jongeren verdiepen hun vakkennis en doen bijkomende praktijkervaring op via stages, waardoor ze sterker aan hun loopbaan beginnen.

Vooral binnen STEM- en zorgopleidingen op BSO- en TSO-niveau vertaalt zich dat rechtstreeks in betere arbeidsmarktkansen. Het werkzoekendenpercentage bedraagt er minder dan de helft van dat na de zesjarige basisopleiding.

Een voorbeeld uit de zorg illustreert dat verschil: 12% van de jongeren die een zorgopleiding in het BSO volgden, is na één jaar werkzoekend. Wie daarna ook een specialisatiejaar afrondde, ziet dat aandeel dalen tot 5%.

Duaal leren versnelt de overstap naar werk

Ook duaal leren blijft sterke resultaten opleveren. Door tijdens de opleiding al intensief werkervaring op te doen, ontwikkelen jongeren vaardigheden die werkgevers meteen kunnen inzetten.

Binnen de derde graad van het secundair onderwijs bedraagt het werkzoekendenpercentage bij duale trajecten gemiddeld 6%. Ook jongeren uit het buitengewoon secundair onderwijs (OV3) die een duaal traject volgden, vinden opvallend vlot hun weg naar de arbeidsmarkt.

Niet elke opleiding biedt dezelfde kansen

Hoewel een hoger diploma gemiddeld de beste kansen biedt, blijken de verschillen tussen opleidingen soms groter dan die tussen onderwijsniveaus.

Bouwopleidingen behoren op vrijwel elk niveau tot de sterkste richtingen op de arbeidsmarkt. Ook heel wat zorg- en economische opleidingen leiden snel naar werk. Binnen STEM doen technisch en wetenschappelijk georiënteerde opleidingen het beter dan creatieve STEM-richtingen.

Ook binnen hetzelfde studiegebied lopen de arbeidsmarktkansen sterk uiteen. Zo is 15% van de schoolverlaters die de opleiding organisatie-assistentie volgden na één jaar nog werkzoekend. Bij de opleiding thuis- en bejaardenzorg bedraagt dat aandeel slechts 4%.

Studiekeuze blijft meer dan arbeidsmarktkansen alleen

Met het schoolverlatersrapport wil VDAB jongeren ondersteunen bij hun studiekeuze, zonder hen af te schrikken voor bepaalde opleidingen. Interesse, talent en motivatie blijven volgens de organisatie bepalend om een opleiding succesvol af te ronden.

Naast een diploma winnen ook flexibiliteit, leergierigheid, digitale vaardigheden en aanpassingsvermogen aan belang in een arbeidsmarkt die voortdurend evolueert.