Eén AI-training maakt de lente niet

​Met nog maar eens een AI-training maak je je personeel niet zomaar AI-proof. Nieuwe technologie vraagt om nieuwe kennis, dus zetten bedrijven massaal in op opleidingen rond artificiële intelligentie. Dat is een logische reflex, die we ook in de cijfers van Acerta zien: het aantal bedrijven dat AI-opleidingen aanbiedt, nam op één jaar met 15% toe. Een enkele opleiding volstaat echter niet.

Bij een klassieke Excelcursus ligt dat anders. Relatief snel kun je concreet afvinken wat je beheerst: een draaitabel maken, formules toepassen, gegevens visualiseren. AI laat zich niet op die manier afbakenen. Nieuwe toepassingen volgen elkaar in sneltempo op, bestaande tools veranderen voortdurend en ook de risico’s evolueren mee. Wie medewerkers telkens wil bijscholen over elke nieuwe functie of tool, zou haast dagelijks een training kunnen organiseren.

Geen druk op de knop

AI-geletterdheid gaat echter niet over weten op welke knop je moet drukken. Het gaat over weten wanneer je AI kunt inzetten, welke vraag je eraan stelt, wanneer je het antwoord moet wantrouwen en beseffen dat je zelf verantwoordelijk blijft. Dat vraagt minstens vier vaardigheden.

Ten eerste dien je goede vragen te leren stellen. Wat wil je precies weten? Welke context heeft de tool nodig? Welke randvoorwaarden gelden? Medewerkers moeten leren een vraag scherp te formuleren en bijkomende vragen te stellen. Het eerste antwoord is nooit het eindpunt.

Dat is meteen de tweede vaardigheid die in je arsenaal moet zitten: beoordeel alle output kritisch. Wees je ervan bewust dat AI snel, vlot en overtuigend zaken kan formuleren maar net zo goed nog kan hallucineren. Controleer of de informatie klopt, volledig en relevant is.

Zeker wanneer beslissingen gevolgen hebben voor klanten, medewerkers of de organisatie, mag een menselijke beoordeling nooit verdwijnen. Die risico’s herkennen is vaardigheid drie. Onthoud bovendien dat niet alle informatie thuishoort in een AI-tool. Het is ook aan werkgevers om veilige bedrijfssoftware aan te bieden en duidelijk te communiceren over wat wel en niet kan.

Tot slot mag je AI niet als een automatische piloot zien. AI-tools helpen informatie te structureren of geven een eerste voorstel waarop de mens kan verder werken door context toe te voegen, nuance aan te brengen en te beslissen wat geschrapt moet worden.

Dagelijks experimenteren

Deze vier vaardigheden kan je zeker niet alleen in een opleidingslokaal ontwikkelen. Ze groeien door in je dagelijkse werk te experimenteren met concrete toepassingen: een tekst voorbereiden, informatie vergelijken, een vergadering structureren of een eerste analyse maken.

Managers kunnen deze ontwikkeling ondersteunen door open communicatie te stimuleren. Bespreek bijvoorbeeld niet alleen waar tijdswinst was, maar ook wat niet werkte. Durf je eigen falen toe te geven om de illusie te doorprikken dat AI altijd werkt. Zo creëer je ruimte om te oefenen en toon je het belang van het stellen van kritische vragen bij AI-output. Kortom, maak duidelijk dat verantwoord gebruik belangrijker is dan snelheid.

Voor alle duidelijkheid: opleidingen zijn niet overbodig. Ze bieden absoluut een toegevoegde waarde voor het vergaren van basiskennis over prompting, dataveiligheid en verantwoord gebruik. Het mag gewoon niet stoppen bij één opleidingsmoment. Want één zwaluw maakt de lente niet. Continue begeleiding, kennisdeling tussen collega’s, het stimuleren van een gezonde interesse in AI, veilige tools en een cultuur waarin medewerkers mogen leren, zijn minstens even belangrijk.

Opiniestuk van Eva Monsaert, HR-directeur bij Inetum België