HRmagazine
17 november 2026

Spatial Awareness

De mensheid gaat niet ten onder gaan aan A.I., maar aan iets totaal anders. Een acuut en steeds groter wordend gebrek aan ‘spatial awareness’. Om het in ’t schoon Vlaams te zeggen: niet meer betrokken zijn bij wat er rond je gebeurt.

U denkt dat ik overdrijf. Natuurlijk denkt u dat. Maar na het lezen van deze column zal u beseffen dat ik overschot van gelijk heb en dat u omringd bent door een hoop cro-magnons die zich ternauwernood bewust zijn van hun omgeving.

Ik geef een paar voorbeelden: Op de hogeschool waar ik doceer, neem ik net zoals de studenten de trap om het gebouw te verlaten. Het is een éénvoudig mechanisme, dat ik al bijna 60 jaar beheers. Voetje voor voetje de trap af, tot je op de begane grond komt. Alleen lukt dat niet meer. Omdat studenten absoluut midden in die beweging halthouden om een bericht te checken, een liedje te veranderen, een level door te spelen. Ik weet niet wat ze precies doen, maar ik bots er wel op. Gegeven mijn soortelijk gewicht en hun fragiele, ranke bouw, komen daar vroeg of laat dodelijke ongelukken van.

Ik fiets dagelijks. Maar ook op dat fietspad is het een gezwalp, een woest slalommen, afgewisseld met onverhoedse stops, omdat een oortje dreigt uit te vallen, of omdat het liedje niet het juiste was. Ik ben daar niet op voorbereid en dat uit zich in heel erg luide krachttermen. Of liever, ik ben het wel, want ik heb geleerd om defensief te rijden, en dus anticipeer ik op wat voor mij gebeurt en hou ik ook in de gaten wat er achter mij aankomt. Net als met de auto, waar ik het hier nu niet over wil hebben, omdat daar mijn hartslag helemaal van over de rooie gaat. Het is geen spelletje Tetris, en je hebt maar één leven. Geloof me, ik heb niets tegen vlot en met ware doodsverachting uitgevoerde “Italiaanse manoeuvres”, om te tonen dat je de nazaat van Enzo Ferrari bent, want dat soort mensen anticipeert en houdt rekening met de omgeving, ze willen zelfs publiek. Ik heb het over de hersendode zombies die niet beseffen dat er zoiets als een ‘umwelt’ bestaat.

Ook op het openbaar vervoer is het individu koning. Gekluisterd aan het beeldscherm, en zich totaal niet bewust van wat er verder om hem /haar heen gebeurt. Dus bellen we luidop naar familieleden in Kutjebos of Facetimen we van ‘Opera’ naar ‘Rivierenhof’ over boodschappen die nog moeten gedaan worden. En we doen dat luid! Zo luid mogelijk, want we zitten immers op een bus of een tram en daar zijn heel veel storende bijgeluiden.

De kroon spande de jongeling die aan de kassa van een winkel luidkeels stond te lachen terwijl hij afrekende. Ik dacht een sprankeltje hoop te krijgen. Warm menselijk contact! De ontkrachting van mijn stelling! Helaas, hij was naar een film aan ’t kijken en dat primeerde op het contact met de winkeljuf.

Wij isoleren onszelf, we fietsen met oortjes en muziek, we negeren onze omgeving ten voordele van ongeveer 100 cm2, en we lopen in de weg van iedereen die daar niet mee bezig is.

Het idee dat we alleen op de wereld zijn wordt versterkt in ongeveer alles wat we doen. We ‘customisen’ onze muziek, we laten onze kijk op de wereld bepalen door algoritmes, en in het verkeer is die ‘ik-eerst-en-alleen-mentaliteit’ nog het meest duidelijk. Ik - in mijn blitse kar – hoef met niets en niemand rekening te houden en ook de verkeersregels zijn aan mij niet meer besteed (valt het u ook op hoe er meer en meer door het rood wordt gereden, of ben ik daar alleen in?)

De trage en snelle voetpadstroken, waar ik ooit om lachte, ik hoop dat ze snel ingevoerd worden, overal waar nodig.

28K

Volg ons op Linkedin en sluit je gratis aan bij de grootste HR-community van België.

Rubrieken

Over HRmagazine

Externe links

Volg ons op socials

Published by

Nieuwe Media Groep logo