VUB-ONDERZOEKSTER ONTWIKKELT DEFINITIE VOOR ECONOMISCHE UITBUITING

27 juli 2020
Tekst
Jo Cobbaut
VUB-ONDERZOEKSTER ONTWIKKELT DEFINITIE VOOR ECONOMISCHE UITBUITING

Amy Weatherburn definieerde het concept van economische uitbuiting. Zo wordt het hanteerbaar om het fenomeen juridisch aan te pakken.

Amy Weatherburn deed dat voor haar doctoraatsonderzoek aan de Vrije Universiteit Brussel. Ze onderzocht het begrip van economische uitbuiting in het strafrecht van verschillende landen. Met haar definitie biedt ze een bruikbaar instrument om deze moderne vorm van slavernij aan te pakken.

Wanneer wordt werk uitbuiting?

Nationaal strafrecht pakt economische uitbuiting vooral aan door mensenhandel te criminaliseren. Men baseert zich hiervoor op een internationale definitie met een open lijst van vormen van uitbuiting, wat het moeilijk maakt om rechtszeker de lijn te trekken wanneer werk uitbuiting wordt en dus een crimineel feit is. De bevindingen van Weatherburns vergelijkend onderzoek naar strafzaken in België, Engeland en Wales bieden een inzicht in de wijze waarop deze landen de wet in de praktijk toepassen.

Het heeft daarnaast geleid tot de ontwikkeling van volgende definitie van economische uitbuiting: "Persoon A bewust oneerlijk gebruik maakt van de kwetsbare positie van persoon B door middel van het uitoefenen van controle waaruit een gebrek aan respect blijkt  voor de menselijke waardigheid van persoon B, en dit om hieruit een voordeel te verkrijgen."

Conceptualisering

Deze voorgestelde conceptualisering is een instrument om een rechtsgebied dat momenteel wordt vertroebeld door een grote verscheidenheid aan antwoorden, verder te verduidelijken."Onlangs hebben actoren van hoog niveau binnen de EU en de Raad van Europa opgeroepen om duidelijkheid te verschaffen over de definitie. Ik hoop uiteraard dat deze onderzoeksresultaten een positieve bijdrage kunnen leveren en invloed kunnen hebben op de volgende stappen in de verduidelijking van de boven- en ondergrenzen van de economische uitbuiting in de wetgeving zodat het probleem beter kan aangepakt worden.” aldus dr. Weatherburn.

21 miljoen mensen getroffen

Wereldwijd waren in 2016 naar schatting 21 miljoen mensen (The ILO Global Estimate of Modern Slavery in 2017: Dwangarbeid en gedwongen huwelijken) getroffen door uitbuiting onder erbarmelijke leef- en werkomstandigheden, ondanks het verbod op slavernij sinds 1926 en het verbod op mensenhandel voor economische uitbuiting  van2000. Bijvoorbeeld: In 2008 werden Roemenen via krantenadvertenties aangeworven met werkaanbiedingen in België aan 8 euro per uur, incl. 150 euro per maand huur en reiskosten van 310 euro. Bij aankomst werden de werknemers naar werven getransporteerd, waar ze tot 12 uur per dag en 6 dagen per week werkten zonder betaling van loon. Ze woonden in overvolle, vochtige, onhygiënische leefomstandigheden, vaak zonder elektriciteit.