Hoe hr een sleutelrol speelt in longevity

​Ons zorgsysteem werkt vandaag nog grotendeels reactief: we grijpen pas in wanneer mensen ziek worden. Dat model botst echter op zijn limieten. Longevity wordt vaak vertaald als “langer leven”, maar volgens gezondheidsfuturoloog Koen Kas is die visie te beperkt. De echte focus ligt op het aantal gezonde levensjaren. Het doel is niet om simpelweg ouder te worden, maar om langer gezond, energiek en veerkrachtig te blijven.

​Bovendien krijgt gezondheid een bredere invulling. Naast fysieke en mentale gezondheid worden ook emotioneel welzijn en zingeving steeds belangrijker. “Mensen met een duidelijk doel in hun leven leven langer en gezonder”, zegt Koen. “Zingeving werkt als een intrinsieke motivator om beter voor jezelf te zorgen.”

Meten is weten

Longevity begint volgens Koen bij inzicht in je gezondheid. Dankzij wearables, AI-tools en digital twins kunnen mensen hun gezondheidsstatus en risico’s beter opvolgen. (Een digital twin is een digitale kopie van mensen gebaseerd op lichaamsgegevens, medische scans, DNA en levenstijl, nvdr.)

Koen: “Vandaag bestaan er al tal van laagdrempelige toepassingen die slaap, beweging en stress monitoren. Door die gegevens te analyseren, kunnen gezondheidsrisico’s vroegtijdig worden opgespoord. Dat laat toe om tijdig bij te sturen via kleine gedragsaanpassingen.

De essentie van longevity ligt dus niet in technologie op zich, maar in wat mensen met die inzichten doen: preventief handelen in plaats van wachten tot ziekte optreedt.”

Blue Zones

“Dat een gezond leven niet afhankelijk is van hightech, bewijzen de zogenaamde Blue Zones: regio’s waar mensen opvallend ouder worden, zoals delen van Costa Rica, Californië, Okinawa, Sardinië en Griekenland”, gaat Koen verder.

“In de documentaire Live to 100: Secrets of the Blue Zones wordt duidelijk dat hun geheim schuilt in eenvoudige gewoonten: dagelijkse beweging, overwegend plantaardige voeding, voldoende rust en beperkt stressniveau.

Minstens even belangrijk zijn de sociale structuren in de Blue Zones. Ouderen blijven er actief betrokken bij de gemeenschap, verschillende generaties wonen samen en eenzaamheid komt zelden voor. Sterke sociale netwerken blijken een cruciale pijler voor een lang en gezond leven.”

Kleine ingrepen, groot effect

Gezonder leven vraagt geen drastische veranderingen. “Kleine ingrepen in de omgeving kunnen al een groot verschil maken. In plaats van werknemers te overtuigen om gezonder te leven, is het effectiever om de context zo in te richten dat gezond gedrag vanzelfsprekend wordt. Dat principe staat bekend als nudging.”

Koen geeft een voorbeeld: “Verjaardagen op het werk gaan vaak gepaard met taart en zoetigheden. Door medewerkers uit te dagen om gezonde en originele alternatieven mee te brengen, verschuift de sociale norm. Gezondere keuzes worden zo spontaan en laagdrempelig.

Ook gamification werkt motiverend. Door spelelementen zoals uitdagingen en beloningen toe te voegen, wordt beweging aantrekkelijker. Het wereldwijde succes van Pokémon Go toont hoe sterk dat effect kan zijn: miljoenen mensen gingen meer bewegen, gedreven door plezier en competitie. De opvolger heet Peridot. Je moet je persoonlijke virtuele huisdier in leven houden door ermee te gaan wandelen.”

De kernboodschap is duidelijk: maak gezonde keuzes aantrekkelijk en leuk. Dat vergroot de kans dat mensen ze volhouden.

De rol van werkgevers

Werkgevers spelen een steeds belangrijkere rol in longevity. “In de Verenigde Staten bieden sommige bedrijven gezondheidsprogramma’s zoals lifestylecoaching en gewichtsbegeleiding aan als extralegale voordelen. Dat is geen toeval. Onderzoek toont aan dat gezonde medewerkers beter presteren, minder uitvallen en langer inzetbaar blijven.”

Ook in Europa is deze evolutie ingezet. “Arbeidsgeneeskundige diensten breiden hun aanbod uit met ondersteuning rond ademhaling, stressbeheer en levensstijl. Werkgevers worden zo actieve partners in preventieve gezondheid.”

Volgens Koen ligt hier een duidelijke opdracht voor ondernemingen en hr: “De uitdaging is om bewezen gezonde gewoonten zoals beweging, voeding en slaap te integreren in het dagelijkse leven op een manier die haalbaar én aantrekkelijk is. Aangezien werk een groot deel van het dagelijks leven bepaalt, is de werkcontext een cruciale hefboom voor gedragsverandering.”

Wellbeing als employer branding

De impact reikt verder dan welzijn alleen. Gezondheid wordt een doorslaggevende factor in employer branding, vooral voor jongere generaties. “Kandidaten kiezen steeds bewuster voor werkgevers die investeren in hun welzijn en toekomst”, zegt Koen. “Als twee bedrijven dezelfde job aanbieden, maar één actief inzet op burn-outpreventie en gezondheid, dan is de keuze snel gemaakt.” Organisaties die inzetten op wellbeing bouwen niet alleen aan duurzame inzetbaarheid, maar versterken ook hun aantrekkelijkheid als werkgever.

Koen schreef recent een nieuw boek ‘EPIC’. Daarin beschrijft hij hoe AI companions (metgezellen), de kracht van kunst en creativiteit en een nieuwe manier om met persoonlijke data om te gaan, je helpen je potentieel te ontsluiten en epic te worden.