Welzijn op de werkvloer begint bij vertragen

​Na een burn-out opnieuw aan het werk gaan, betekent niet automatisch dat iemand hersteld is. Volgens Jolien Durwael, voedingsdeskundige en orthomoleculair therapeut, ligt daar een blinde vlek voor organisaties. In haar boek ‘Herstart: een praktische handleiding voor een leven dat echt bij je past’ pleit ze voor een fundamenteel andere kijk op burn-outs aanpakken. Niet terugkeren naar hoe het was, maar bewust volledig herstarten.

​Van hervatten naar echt herstellen

“Er is een groot verschil tussen hervatten en herstellen”, vertelt Jolien Durwael. “Werknemers die het werk hervatten na een burn-out worden vaak als volledig hersteld beschouwd, terwijl hun herstelproces nog volop bezig is. Dat proces kan soms zelfs jaren duren. Die misvatting vergroot het risico op herval bij werknemers. Bijna één op de drie mensen hervalt binnen een jaar terug in een burn-out.

Een stevige kast als fundament voor welzijn

In haar boek gebruikt Jolien de metafoor van een kast. Veel mensen bouwen volgens haar een leven op dat gebaseerd is op verwachtingen van anderen en niet op basis van wat ze zelf nodig hebben. Aan de buitenkant lijkt de kast vaak stevig en goed georganiseerd, maar vanbinnen is ze niet altijd stabiel. Jolien dacht zelf dat haar ‘kast’ goed in elkaar zat. Ze functioneerde, presteerde en voldeed aan alle verwachtingen. Toch kreeg ze zelf te maken met een burn-out.

Burn-out vermijden en herstellen

Vooral ‘vertragen’ is een cruciale factor bij het vermijden of herstellen van een burn-out. In een samenleving waarin ‘altijd bezig zijn’ als iets positiefs wordt gezien, is dat geen evidentie. “Soms is niks doen ook oké. Ontspanning is geen luxe of beloning na hard werk, maar een noodzakelijke voorwaarde om goed te functioneren”, vertelt Jolien.

Slaap is ook een heel belangrijk fundament. De hersenen herstellen zich tijdens het slapen. Afvalstoffen worden afgevoerd, prikkels worden verwerkt en emoties worden gereguleerd. Wie structureel te weinig of slecht slaapt, merkt dat meteen in concentratie, energie en stressgevoeligheid. “Zonder stabiele slaap ga je cognitief achteruit en raakt je zenuwstelsel overprikkeld”, vertelt Jolien.

De combinatie van dagelijks beweging en natuur kan ook wonderen verrichten. Wandelen in de natuur verlaagt stresshormonen en verhoogt gelukshormonen, terwijl het ook de cognitieve prestaties verbetert. Daarnaast speelt sociale verbinding ook een rol.

De rol voor hr

Een eerste belangrijke stap voor hr is het anders kijken naar re-integratie. Werknemers die terugkeren na een burn-out zijn niet noodzakelijk hersteld. Organisaties doen er goed aan om die fase anders te benaderen, met ruimte voor een aangepast tempo, realistische verwachtingen en een meer langdurige opvolging.

In organisaties ligt de nadruk nu ook nog te vaak op prestaties. Volgens Jolien ontbreken er vaak gesprekken over hoe medewerkers zich echt voelen. “Ambitie en prestaties mogen niet ten koste gaan van welzijn. Probeer ook te vragen of je medewerkers zich thuis voelen op het werk en hoe het met hen gaat over het algemeen.”

Ook in de dagelijkse werking kunnen organisaties kleine veranderingen doorvoeren. Denk bijvoorbeeld aan het organiseren van korte wandelpauzes, zodat medewerkers even loskomen van hun scherm en werkomgeving. Die initiatieven dragen bij aan het welzijn, maar verhogen ook de productiviteit en creativiteit van medewerkers.