Werknemers onderschatten AI-impact

Eén op de vijf werknemers (21%) gelooft dat hun taken immuun zijn voor AI-efficiëntie, terwijl de vraag naar specifieke AI-vaardigheden ongezien snel stijgt. Dat blijkt uit het jaarlijkse Workmonitor-onderzoek van Randstad.

Die kloof tussen perceptie en realiteit is scherp. Bijna de helft van de werknemers (47%) vreest dat AI het bedrijf meer ten goede komt dan henzelf. Daarnaast tonen vacaturedata een structurele verschuiving in de arbeidsmarkt. In 2025 is de vraag naar ‘AI Agent’-vaardigheden en ‘AI Trainers’ wereldwijd enorm gestegen. Ook prompt engineering groeit razendsnel: de vraag naar deze vaardigheid als kerncompetentie in alle functies is met 403% geëxplodeerd. De boodschap is duidelijk: mensen verdwijnen niet uit het werkproces, maar krijgen nieuwe rollen waarin zij technologie trainen, sturen en aanvullen.

Die ontwikkeling vertaalt zich vooral in taakverrijking, niet in jobverlies. Werknemers lijken dat ook te beseffen. Zo erkent 65% de noodzaak om bij te scholen en zoekt 52% zelfstandig naar manieren om hun vaardigheden toekomstbestendig te maken. De klassieke zekerheid van één functie of één loopbaan maakt steeds vaker plaats voor continue aanpassing.

Weg met de lineaire carrière-ladder

Die aanpassing gaat verder dan vaardigheden alleen. Steeds meer werknemers herdenken wat een ‘succesvolle carrière’ betekent. Nog maar 41% wil een traditioneel, lineair carrièrepad volgen. In plaats daarvan kiezen velen voor flexibiliteit, risicospreiding en autonomie via zogeheten portfolio-carrières, of zien ze bewust af van promoties. Werkgevers volgen die redenering: 72% stelt dat de lineaire carrière-ladder verouderd is.

Ook de manier van werken verandert onder economische druk. Zo heeft 40% van de werknemers een tweede baan aangenomen en is 36% van plan de werkuren te verhogen vanwege de stijgende kosten van levensonderhoud. Daarnaast wil 38% gedurende hun loopbaan verschillende soorten banen uitoefenen. Prioriteiten verschuiven daarbij subtiel maar betekenisvol: salaris blijft voor 81% de belangrijkste reden om een job te kiezen, maar werk-privébalans is de doorslaggevende factor om te blijven. Bijna de helft (46%) noemt werk-privébalans als belangrijkste retentiefactor, tegenover 23% die salaris noemt.

Managers als ankerpunt

Opvallend is dat het vertrouwen in het hogere management afneemt: van 77% naar 72%, en bij de jongste werknemers zelfs tot 67%. In plaats daarvan richten werknemers zich op hun directe leidinggevenden. Zestig procent kijkt naar de eigen manager voor geruststelling bij externe onzekerheid. Die nabijheid werpt zijn vruchten af: 72% zegt een sterke band met de manager te hebben, tegenover 64% in 2024.

Verder blijkt intergenerationele samenwerking een cruciale troef. Driekwart (78%) van de werknemers leert soft skills van oudere collega’s, terwijl 72% aangeeft tech- en AI-vaardigheden te leren van Generatie Z en Millennials. Menselijke connectie blijft daarmee een onderscheidende factor in een steeds technologischere werkomgeving.

Volgens Sander van ’t Noordende, CEO van Randstad, is aanpassing de sleutel tot succes:“Arbeidsmarkten staan onder enorme druk en degenen die zich aanpassen, zullen slagen. AI moet worden gezien als een middel om taken te verbeteren en het belang te benadrukken van rollen die alleen mensen kunnen vervullen. Traditionele carrièredoelen veranderen; zowel talent als organisaties denken flexibeler na over succes. Menselijke connectie blijft echter de kern; managers spelen een steeds belangrijkere rol in het handhaven van stabiliteit. Pas als bedrijven en talent op één lijn zitten, kan echte groei worden gerealiseerd.”