Mobiliteit onder stroom

​Werkgevers zoeken naar manieren om medewerkers duurzamer te laten bewegen, mobiliteitsbudgetten slim in te zetten en tegelijk de complexe regelgeving beheersbaar te houden. Samen met D’Ieteren ging HRmagazine in gesprek met hr-, reward- en mobilityexperten over flexibiliteit, tooling en de toekomst van mobiliteit.

First things first: hoe kijken jullie vandaag naar mobiliteit binnen organisaties?

Kurt Tollenaere: “Bij Telenet Group zijn we geëvolueerd van een klassiek fleetteam naar een echt expertisecentrum rond mobiliteit. We beheren meer dan 2.000 wagens, hebben het federale mobiliteitsbudget ingevoerd en starten nu ook met leasefietsen. Daarnaast kijken we naar combinaties van openbaar vervoer, Blue-bike en andere alternatieven. Mobiliteit is vandaag veel breder geworden dan enkel bedrijfswagens.”

Marie-Christine De Preter: “Bij Crelan staat mobiliteit heel hoog op de agenda omdat we volgend jaar naar Brussel-Noord verhuizen. Dat betekent automatisch dat duurzaam verplaatsen belangrijker wordt. De grote uitdaging zit niet alleen in het uitwerken van een beleid, maar vooral in de gedragsverandering die erbij hoort. Hoe overtuig je mensen om die wagen vaker te laten staan?”

Luc De Bodt: “Bij ons speelt de energietransitie heel sterk. Comfort Energy Group zit midden in die omslag. Onze klanten, maar ook wijzelf, kijken anders naar mobiliteit en flex rewards en de rol van duurzame energie. Welke rol spelen mobiliteit en verloning daarin voor werkgevers en werknemers? Dat zijn fundamentele vragen geworden.”

Nick Bols: “Je ziet vandaag eigenlijk dat energie en mobiliteit steeds meer samenvallen. Elektrische wagens zijn - eenvoudig gezegd - rijdende batterijen geworden. Werkgevers worden daardoor stilaan ook energiefacilitatoren. Het gaat niet langer alleen over wagens, maar ook over laadinfrastructuur, zonnepanelen, thuisbatterijen en energiebeheer. Dat opent heel veel mogelijkheden, maar tegelijk is de regelgeving daar nog lang niet klaar voor.”

Véronique Martin: “Het mobiliteitsvraagstuk is vandaag zeker nog niet opgelost. Er zijn voortdurend veranderingen. Dat maakt het ingewikkeld, maar tegelijkertijd ook enorm boeiend.”

Een van de grote thema’s vandaag blijft het mobiliteitsbudget. Waar lopen bedrijven vooral tegenaan?

Mieke Hendrickx: “Het mobiliteitsbudget is een heel sterk instrument, maar sommige onderdelen schieten vandaag hun doel voorbij. Zeker pijler twee zorgt soms voor vreemde situaties. Mensen gebruiken het budget om hun lening of huur af te lossen en kiezen daarnaast nog voor een kleine bedrijfswagen via het mobiliteitsbudget of rijden ondertussen nog met een privéwagen - vaak tweedehands - rond. Dan stel ik mij soms de vraag: stimuleren we hiermee nog echt duurzame mobiliteit?”

Kurt Tollenaere: “Het systeem is op sommige vlakken ook discriminerend geworden. Als je toevallig dicht bij je werkgever woont haal je er veel meer voordeel uit dan iemand anders. Anderzijds, wanneer je hypothecaire lening al is afbetaald is de financieringsmogelijkheid via pijler 2 een voordeel dat wegvalt. Dat voelt voor heel wat werknemers niet logisch aan.”

Veel werkgevers worstelen met de vraag hoe ver ze moeten gaan in het faciliteren van mobiliteit. Waar ligt voor jullie die grens?

Marie-Christine De Preter: “Dat is voortdurend zoeken naar evenwicht. Hoeveel moet je als werkgever terugbetalen of faciliteren? Wanneer help je mensen vooruit en wanneer begin je te pamperen? Dat spanningsveld is niet eenvoudig.”

Kurt Tollenaere: “We zijn als werkgevers misschien ook te ver gegaan in het aanbieden van allerlei aparte systemen en uitzonderingen. Uiteindelijk zouden we veel meer moeten evolueren naar één budget waarmee medewerkers zelf hun keuzes kunnen maken. Dan hoef je als werkgever niet meer alles apart te organiseren.”

Luc De Bodt: “Ik geloof ook sterk in het ‘portemonneeprincipe’: autonomie binnen een duidelijk kader. Geef mensen een budget en laat hen daarin keuzes maken. Maar natuurlijk blijven er altijd uitzonderingen en grijze zones bestaan.”

Elien Lombaert: “Bij consultancybedrijven blijft het wel moeilijker. Veel consultants hebben een wagen nodig om zich naar klanten te verplaatsen. Als je aanbiedt dat mensen hun wagen kunnen inleveren, bestaat het risico dat ze projecten weigeren omdat ze er moeilijk geraken of omdat er te weinig thuiswerkdagen zijn. Dat maakt de puzzel een stuk complexer.”

Mieke Hendrickx: “Tegelijk apprecieert een werknemer het wel wanneer een oplossing inspeelt op zijn persoonlijke behoefte. Vanuit reward bekeken is dat net de sterkte van het mobiliteitsbudget. Het laat individualisering toe, maar dan wel binnen een gestructureerd kader.”

De bedrijfswagen blijft duidelijk een gevoelig onderwerp. Merken jullie daar een generatieverschil?

Kurt Tollenaere: “Jongere generaties kijken anders naar wagenbezit. Voor hen gaat het meer over gebruik dan eigendom. Maar tegelijk verandert dat vaak opnieuw wanneer er kinderen komen of wanneer mensen buiten de stad gaan wonen.”

Mieke Hendrickx: “Locatie speelt ook een grote rol. In steden zijn alternatieven zoals deelwagens of openbaar vervoer veel toegankelijker dan op het platteland. Dat bepaalt mee hoe mensen naar mobiliteit kijken.”

Elien Lombaert: “Wij merken dat sommige jonge consultants nog altijd expliciet vragen welke wagen ze krijgen en hoe lang ze nog met een niet-elektrische wagen zullen mogen rijden. Iedereen weet dat de omslag naar elektrisch rijden eraan komt, maar in sollicitatiegesprekken blijft die vraag toch nog terugkomen.”

Nick Bols: “De elektrische omslag heeft ook een enorme impact gehad op perceptie. Mensen vergelijken hun vroegere hybride SUV met een kleinere elektrische wagen en ervaren dat als een stap achteruit, terwijl het budget vaak identiek gebleven is.”

Luc De Bodt: “Dat toont hoe sterk fiscaliteit ons wagenpark jarenlang heeft gestuurd. Sommige types wagens zijn populair geworden door fiscale stimuli, niet noodzakelijk door rationele mobiliteitskeuzes.”

Medewerkers willen flexibiliteit, maar leasecontracten lopen vaak meerdere jaren. Hoe gaan jullie daarmee om?

Mieke Hendrickx: “Leasingcontracten lopen steeds vaker vijf jaar. Wij adviseren om het mobiliteitsbudget en de looptijd van de wagen zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Anders creëer je verwachtingen die je als werkgever moeilijk kunt waarmaken.”

Elien Lombaert: “Dat is vooral bij jonge medewerkers lastig. Mensen moeten vijf jaar vooruitkijken, maar in die periode verandert hun leven vaak sterk. Ze krijgen kinderen en willen een grotere wagen, of ze gaan in de stad wonen en willen net een kleinere.”

Véronique Martin: “Daarom investeren we bij D’Ieteren ook in tweedehandswagens, onder meer via MyWay Lease. Zo kunnen we meer flexibiliteit aanbieden. Een medewerker kan bijvoorbeeld voor een recent tweedehandsvoertuig kiezen voor een kortere periode, afhankelijk van zijn profiel en de evolutie binnen het bedrijf. Daarnaast bestaan er ook formules voor situaties waarin een medewerker vertrekt of een wagen terugkomt. Onze bedoeling is om een volledig ecosysteem aan te bieden. Dat kan gaan over verschillende merken binnen D’Ieteren Automotive, over financiering, over nieuwe of tweedehandswagens, maar ook over systemen die werkgevers en medewerkers helpen om keuzes te beheren en te begrijpen.”

Een ander groot thema vandaag is tooling. Hoe groot is die uitdaging?

Kurt Tollenaere: “Gigantisch groot. Je hebt fleettools, mobiliteitsbudgettools, payrollsystemen, flex reward-platformen… en die praten lang niet altijd met elkaar. Dat maakt het voor werkgevers enorm complex.”

Marie-Christine De Preter: “Medewerkers moeten die tools bovendien ook effectief gebruiken en begrijpen. Dat vraagt niet alleen technologie, maar ook discipline en begeleiding.”

Véronique Martin: “Inderdaad de kernvraag voor werknemers is vaak: welk evenwicht vind ik tussen mijn behoeften, het aanbod en de fiscale impact? Daar moet je als werkgever en aanbieder veel duidelijkheid in brengen.”

Nick Bols: “Daar zit volgens mij een belangrijke evolutie. Mensen lezen geen pdf’s meer op intranet. Je moet naar veel eenvoudigere interfaces, video’s, AI-ondersteuning en systemen die automatisch antwoorden geven op basis van policies.”

Mieke Hendrickx: “Visualisatie wordt daarin enorm belangrijk. Een total reward statement kan helpen, omdat je de waarde van verschillende loonelementen zichtbaar maakt.”

Luc De Bodt: “Het gaat uiteindelijk over transparantie. Werknemers willen begrijpen wat hun totale verloningspakket waard is en welke keuzes ze maken. Dat vraagt een intensere manier van communiceren.”

Veel bedrijven willen medewerkers richting duurzamere mobiliteit sturen. Wat werkt volgens jullie echt?

Marie-Christine De Preter: “Eén campagne volstaat niet. Gedragsverandering vraagt continue kleine impulsen. Je moet blijven sensibiliseren.”

Kurt Tollenaere: “Ik geloof heel sterk in ambassadeurs binnen de organisatie. Enthousiaste collega’s die andere collega’s begeleiden, samen met hen een fietsroute testen of tonen hoe openbaar vervoer werkt. Dat werkt vaak beter dan eenzijdige communicatie vanuit hr.”

Mieke Hendrickx: “Ook experimenteren helpt. Sommige bedrijven laten medewerkers tijdelijk gratis de trein uitproberen of voorzien incentives voor duurzame verplaatsingen. Dat verlaagt de drempel.”

Elien Lombaert: “Wij proberen ook actief mee te denken met medewerkers die alternatieven willen testen. Maar tegelijk bots je vaak op praktische bezwaren: kinderen ophalen, files, slechte treinverbindingen,… De bedrijfswagen blijft daardoor voor veel mensen nog altijd de eenvoudigste oplossing.”

Nick Bols: “En daar komt infrastructuur opnieuw om de hoek kijken. Bedrijven kunnen veel doen, maar als openbaar vervoer of park-and-rides onvoldoende uitgebouwd zijn, wordt het moeilijk om echt een modal shift te realiseren.”

Wat nemen jullie mee naar de toekomst?

Luc De Bodt: “We moeten weg evolueren van rigide systemen: ‘voor iedereen hetzelfde’. Mobiliteit wordt persoonlijker, flexibeler en veel meer geïntegreerd in total rewards.”

Véronique Martin: “Als we mobiliteit duurzamer willen maken, moeten we naar de volledige levenscyclus van voertuigen kijken: de levensduur van wagens verlengen, kleinere elektrische modellen aanbieden, tweedehandswagens opnieuw inzetten en tegelijk rekening houden met ESG-rapportering.”

Nick Bols: “De technologie is er vaak al, maar beleid en regelgeving volgen nog niet snel genoeg. Dat creëert onzekerheid bij bedrijven.”

Kurt Tollenaere: “Voor mij blijft de uitdaging vooral: hoe houden we het eenvoudig voor medewerkers terwijl de wetgeving steeds complexer en het aanbod steeds ruimer wordt?”

Marie-Christine De Preter: “En tegelijk moeten we blijven investeren in gedragsverandering. Want uiteindelijk gaat mobiliteit niet alleen over technologie of fiscaliteit, maar ook over mensen.”

Véronique Martin: “Dat is waar wij als D’Ieteren sterk op inzetten: oplossingen aanbieden die werkgevers helpen om die transitie werkbaar te maken voor iedereen. Mobiliteit zal altijd evolueren, dus flexibiliteit is en blijft cruciaal.”