​Driekwart van Vlaamse kmo’s biedt extra vakantiedagen aan

Uit onderzoek van SD Worx blijkt dat 73% van de Vlaamse kmo’s extra vakantiedagen toekent bovenop het wettelijke verlof. Veel bedrijven bieden flexibiliteit in vakantieplanning, waarbij overleg centraal staat. Ondanks de extra dagen ervaart 11% van de medewerkers het aantal verlofdagen als onvoldoende.

Uit een recente bevraging van SD Worx bij 503 Vlaamse kmo’s blijkt dat 73% extra vakantiedagen toekent bovenop het wettelijk verlof. Deze bijkomende verlofdagen worden toegekend op basis van anciënniteit (38%), leeftijd (14%) of andere criteria (21%). Ook inhaalrustdagen zijn ingeburgerd: 47% van de kmo’s compenseert een langere werkweek met zogeheten ADV-dagen. Toch geeft 11% van de kmo’s aan dat medewerkers het bestaande aantal verlofdagen als onvoldoende ervaren.

Vrije keuze blijft de norm

In 67% van de Vlaamse kmo’s kiezen werknemers vrij wanneer ze vakantie nemen. Slechts 10% hanteert een volledige collectieve sluiting, terwijl 23% een deels collectieve regeling toepast. De mate van flexibiliteit varieert per sector en regio. In de industrie en bouw kiest 28% voor volledige sluiting, tegenover slechts 4% in Brussel. In die regio zijn bij 80% van de kmo’s alle wettelijke vakantiedagen vrij te plannen. De grootte van het bedrijf speelt hierbij nauwelijks een rol.

Overleg staat centraal

Volgens Anneleen Verstraeten, kmo-specialist bij SD Worx, verloopt vakantieplanning doorgaans in overleg: “Bij bijna zeven op de tien kmo’s wordt de vakantieperiode vastgelegd in overleg tussen werkgever en werknemer. In de praktijk betekent dat: afstemming binnen het team, via de interne aanvraagprocedure én na goedkeuring.” In 78% van de Vlaamse kmo’s wordt daarbij rekening gehouden met de continuïteit van de werking. Zelfs bij kmo’s met een collectieve sluiting wordt personeel vaak betrokken: 61% betrekt medewerkers actief bij het bepalen van deze periodes.

Gemiddeld 9 extra dagen via ADV

Naast de wettelijk voorziene vier weken vakantie en tien feestdagen, geven veel kmo’s extra vrije dagen. In Vlaanderen gaat het om gemiddeld negen ADV-dagen per jaar. “ADV-dagen zijn inhaalrustdagen, geen klassieke vakantiedagen”, legt Verstraeten uit. “Werknemers presteren wekelijks meer uren dan contractueel vastgelegd, en die extra uren worden gecompenseerd.”

Daarnaast biedt 37% van de kmo’s anciënniteitsverlof aan, gemiddeld goed voor twee dagen. Leeftijdsgebonden verlof komt bij 14% voor (gemiddeld 3,5 dagen). Nog eens 21% geeft extra vakantiedagen zonder specifieke benaming, gemiddeld 4,7 dagen per jaar.

Bewuste keuze van werkgevers

Voor 54% van de kmo’s is het toekennen van extra vrije tijd een bewuste beslissing. Vooral kleine bedrijven nemen hierin het voortouw: bij kmo’s met minder dan vijf werknemers doet meer dan 60% dit. In Vlaanderen geeft 50% aan dat het om een weloverwogen keuze gaat, 26% doet het omdat het sectoraal verplicht is, en 25% biedt méér dan de sectorale afspraken.

Klachten blijven beperkt, maar aanwezig

Ondanks deze extra vrije tijd krijgt 11% van de Vlaamse kmo’s klachten van medewerkers over een tekort aan verlof. In Brussel blijft dit beperkt tot 6%, terwijl in Wallonië één op drie kmo’s dergelijke feedback ontvangt. Ook sollicitanten brengen het onderwerp aan: in 10% van de kmo’s komt het beperkte verlofaanbod ter sprake tijdens aanwervingen.

Een systeem van onbeperkt verlof blijft voorlopig uitzonderlijk. Minder dan 3% van de kmo’s overweegt zo’n regeling.