​Zeven op de tien Belgen laten werk los tijdens rit naar huis

Bijna de helft van de Belgen (48%) beschouwt de pendelrit naar huis als verloren tijd. Toch geeft 71% aan dat diezelfde rit helpt om mentaal afstand te nemen van het werk. Dat blijkt uit een onderzoek van iVOX in opdracht van Mazda. Volgens professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis kan de overgang tussen werk en privé een belangrijk rustmoment zijn, al neemt de stress toe naarmate de pendeltijd langer wordt.

Voor veel werknemers is het woon-werkverkeer een noodzakelijk onderdeel van de werkdag. Toch blijkt de terugreis niet uitsluitend een bron van frustratie. Twee op de drie Belgen (67%) beschouwen de rit naar huis als een moment voor zichzelf.

Daarnaast geeft 62% aan rustiger thuis te komen dan bij het vertrek van het werk. Bij 58% neemt het gevoel van spanning tijdens de terugreis af.

Volgens Lode Godderis, CEO van IDEWE en professor arbeidsgeneeskunde aan KU Leuven, wordt de waarde van zulke overgangsmomenten vaak onderschat.

“We beoordelen tijd vaak vanuit wat we er zichtbaar mee gedaan hebben. Maar tijd waarin ogenschijnlijk niets ‘productiefs’ gebeurt, kan wel degelijk een functie hebben en waardevol zijn.”

Volgens Lode heeft het brein momenten nodig waarop niet voortdurend nieuwe informatie wordt verwerkt, zodat ervaringen van de werkdag kunnen bezinken.

Doorwerken tijdens pendelrit hangt samen met meer stress

Niet iedereen gebruikt de terugreis om het werk los te laten. Zo probeert 43% van de Belgen de pendeltijd zo nuttig mogelijk in te vullen. Bijna een derde (31%) werkte in de vier weken voorafgaand aan het onderzoek minstens één keer door tijdens de terugreis.

Die groep rapporteert vaker stress dan werknemers die onderweg nooit werken. Van wie tijdens de terugreis doorwerkt, ervaart 38% stress, tegenover 23% van wie dat niet doet.

Ook heeft 41% van de werknemers die onderweg doorwerken moeite om het werk mentaal los te laten. Bij werknemers die niet doorwerken, bedraagt dat aandeel 25%.

Daarnaast beschouwt 54% van de doorwerkende pendelaars de terugreis als verloren tijd, tegenover 46% van wie onderweg niet werkt.

De cijfers wijzen op een verband tussen doorwerken tijdens de pendelrit en stress, maar tonen niet aan dat het ene rechtstreeks het andere veroorzaakt.

Lange pendeltijd verhoogt mentale belasting

Ook de duur van het woon-werkverkeer maakt een verschil. Van de werknemers die langer dan 45 minuten onderweg zijn, beschouwt 76% de terugreis als verloren tijd. Bij wie maximaal een kwartier pendelt, bedraagt dat aandeel 26%.

Lang pendelen gaat bovendien vaker gepaard met stress. Bij werknemers met een terugreis van meer dan 45 minuten ervaart 43% de rit als stressvol, tegenover 17% van wie binnen het kwartier thuis is.

Bijna twee op de drie werknemers (63%) met een pendeltijd van meer dan 45 minuten komen mentaal vermoeid thuis.

Ook het positieve effect op de gemoedstoestand neemt af naarmate de reistijd langer wordt. Van de werknemers die maximaal vijftien minuten pendelen, komt 68,5% rustiger thuis dan bij het vertrek van het werk. Bij wie langer dan 45 minuten onderweg is, daalt dat aandeel tot 49%.

Volgens Lode betekent dit niet dat werknemers langer zouden moeten pendelen.

“We hebben niet per se minder pendeltijd nodig, maar wel meer aandacht voor de overgang tussen werk en privé.”

Ook thuiswerk vraagt een mentale overgang

De resultaten raken ook aan de manier waarop werknemers hun werkdag afsluiten wanneer ze thuiswerken.

Zo geeft 42% van de Belgen aan dat werk en privé moeilijker te scheiden zijn wanneer beide bij thuiswerk rechtstreeks in elkaar overlopen.

Volgens Lode is het daarom belangrijk om bewust ruimte te maken tussen professionele en persoonlijke activiteiten, ongeacht waar iemand werkt.

“We proberen onze dagen voortdurend efficiënter in te vullen, terwijl we vergeten dat ook momenten waarop we even niets moeten waardevol kunnen zijn.”

Werkgever kan helpen om werkdag af te sluiten

Mazda wil de onderzoeksresultaten ook binnen de eigen organisatie toepassen. Het bedrijf moedigt medewerkers aan om tijdens hun pendelrit het werk los te laten en de terugreis bewust als persoonlijk moment te gebruiken.

Hoe werknemers die tijd invullen, bijvoorbeeld met muziek of in stilte, bepalen ze zelf.

Volgens Tim Bosmans, Managing Director bij Mazda Motor Benelux, verdient niet alleen de duur van het woon-werkverkeer aandacht, maar ook de manier waarop werknemers hun bestemming bereiken.

“We kijken bij mobiliteit heel vaak naar vertrek en aankomst: hoe snel raken we van A naar B? Maar uiteindelijk zit er een mens achter het stuur.”

Het onderzoek onderstreept daarmee het belang van voldoende ruimte om de werkdag mentaal af te sluiten. Tegelijk tonen de cijfers dat vooral lange pendeltrajecten gepaard gaan met meer stress en mentale vermoeidheid.