Ik wil geen moeder worden

​

De afgelopen maanden werd ik overspoeld met babyaankondigingen en schattig babynieuws. Het zal de leeftijd zijn, veronderstel ik. Maar bij mij wakkeren al die babyb(r)abbels vooral veel twijfels aan. Ik weet namelijk nog niet of ik kinderen wil. Mijn vriendinnen wel. De meesten weten dat zelfs al jaren. Maar er is een stemmetje in mijn hoofd dat blijft zeggen: you can’t have it all. Je moet kiezen: je carrière of een kind.

Ooit wist ik zeker dat ik mama zou worden. Maar die zekerheid brokkelde af toen ik besefte hoe groot de impact van het moederschap op je loopbaan nog altijd is. Onderzoek van UGent@Work-collega Morien El Haj toont aan dat er nog steeds een ‘moederschapsstraf’ bestaat op de Vlaamse arbeidsmarkt: moeders hebben lagere aanwervingskansen dan kinderloze vrouwen en worden gezien als minder flexibel en minder ambitieus. Bij vaders is dat niet het geval (tenzij ze meer dan drie kinderen hebben).

En dat terwijl moeders één van de meest cruciale rollen in onze samenleving vervullen. Toch worden ze nog vaak weggezet als emotioneel of irrationeel. Vrouwen die carrière willen maken, voelen tegelijk de druk om te zorgen. En zodra ze terugkeren naar de werkvloer, moeten ze rennen. Rennen om hun mannelijke collega’s in te halen, die intussen een voorsprong hebben. Rennen om opnieuw serieus genomen te worden. En rennen om de kinderen op tijd van de crèche te halen.

In tegenstelling tot vrouwen die zeker weten dat ze géén kinderen willen, sta ik wel open voor de argumenten van het ‘say yes to kids’-kamp. Misschien wil ik stiekem zelfs overtuigd worden door al die moeders die zeggen dat het wél kan. Ik sprak al met heel wat vrouwen en hoorde een aantal prachtige verhalen. Die geven hoop. Maar jammer genoeg zijn de tips die ik krijg vaak gebaseerd op individuele oplossingen, niet op structurele veranderingen. Ik moet er maar van uitgaan dat mijn ouders willen oppassen. En dat mijn partner mijn carrière even hard ondersteunt als ik de zijne – wat gelukkig zo is, maar lang niet voor iedereen.

Structureel zit daar nog steeds een ongelijkheid, en daar maak ik mij zorgen over. Een deel van die ongelijkheid bestaat eruit dat moeders nog steeds meer ouderschapsverlof opnemen dan vaders. Daardoor liggen ze langer uit de race en halen ze die achterstand moeilijk in. De enige echte oplossing is dat onze maatschappij vaderschapsverlof even vanzelfsprekend gaat vinden als moederschapsverlof.

Onze regering besliste intussen over een hervorming van het ouderschapsverlof: een ‘Familiekrediet’ waarbij elk kind een rugzakje van 24 maanden verlof krijgt, op te nemen door ouders of grootouders. Mooie intentie, maar ik vrees dat die hervorming de genderkloof net kan verdiepen. Ongebruikt verlof van vaderlief kan immers makkelijk worden doorgeschoven naar vrouwlief. In theorie klinkt het eerlijk, maar in de praktijk moeten we afwachten of het systeem vrouwen niet opnieuw met de grootste zorglast opzadelt. We zullen zien.

Voor de geïnteresseerden: ondertussen is het mij trouwens helemaal helder geworden: ik wil geen moeder worden. Maar vader worden… dat wil ik misschien wél overwegen.

Gastauteur Shana Mertens, Assistant Professor in de organisatiepsychologie aan de Open Universiteit. Ze is auteur van de boeken ‘Beste medewerker, hoe gaat het?’, ‘HRM Theory meets Reality’ en ‘Carrière hacks’.