Wie blijft relevant in het AI-tijdperk?

​De toekomst van hr gaat niet over mensen vervangen, maar over werk heruitvinden

AI doet mij soms denken aan wat zeelieden in vroegere tijden omschreven als een zeemonster. Het wordt op vandaag gedefinieerd en afgebeeld in de media als een groot angstaanjagend wezen dat een bedreiging vormt voor de mensheid en rechtsreeks zal leiden tot massale jobvernietiging. De andere kant van het verhaal luidt dan weer dat AI, mits een aantal voorwaarden, een enorm potentieel kan zijn voor de noodzakelijk geachte productiviteitsgroei.

Waar wel, waar minder?

De meest recente inschattingen gaan uit van een jobverlies van ongeveer 10 à 12% , maar de verwachting is dat er tegelijkertijd ook nieuwe jobs zullen gecreëerd worden. Een soort nuloperatie dus? Joseph Schumpeter’s “creative destruction” achterna.

Wat een evidentie lijkt, is dat AI vooral impact zal hebben op de jobs die zich situeren in de kenniseconomie. Peter Hinssen spreekt in dit verband van een “cognitieve revolutie” waarin routinearbeid massaal geautomatiseerd wordt.

Een recent onderzoek naar de impact van AI op de talrijke knelpuntberoepen in Vlaanderen toont alvast aan dat die al bij al beperkt is, en dus op dat segment de schaarste niet zal doen afnemen.

Wie schrijft, die blijft?

Ik volgde onlangs een opleiding rond de mogelijkheden en het potentieel van Copilot. En dat ging uiteraard over “prompting” en het aanmaken van “agents”. De voor mij meest opvallende uitspraak van de trainer (overigens een competente kerel met een ingenieursachtergrond): “Ik lees én schrijf niet meer…”. Het deed mij plots denken aan een uitspraak van een kind in een uitzending van het kinderjournaal Karrewiet op de vraag : “waarom maak jij soms gebruik van AI?” . Het antwoord luidde “omdat ik dan niet meer hoef na te denken”.

Schuilt daar niet het grootste gevaar? Dat we in de geest van “My shit is your challenge”, taken gaan delegeren, en de finale controle en verantwoordelijkheid over de kwaliteit van onze taken en verantwoordelijkheden, met plezier overleveren aan “een systeem”?

Moeten we met andere woorden niet meer kunnen (hoofd-)rekenen omdat we over een rekenmachine beschikken? Of niet meer kunnen kaartlezen omdat alle wagens over een ingebouwde GPS beschikken?

We dwalen. Generatieve AI is niet meer dan een assistent, of zoals de trainer in onze opleiding stelde, een jobstudent met veel kennispotentieel, maar met weinig inzicht en ervaring.

De “promise”

We moeten er niet flauw over doen, generatieve AI zal niet meer verdwijnen. Na de hype, die nog wel een tijdje zal doorgaan, moet blijken waar we landen. En dat zal zeer sterk afhangen van hoe we dit zullen inzetten.

Feit is dat we om de noodzakelijke productiviteitswinst te kunnen boeken meer en/of beter werk zullen moeten leveren met minder mensen, zonder ze harder te laten werken.

En in deze ambitie bieden generatieve AI alvast een aantal kansen, op voorwaarde dat wij ook onze werkorganisatie, en onze processen kritisch durven in vraag stellen én herdenken.

Dit was in elk geval de boodschap die bij mij resoneerde op het recente HR Congres in Parijs naar aanleiding van een beeld dat prof. Karlien Vanderheyden gebruikte : “let’s be the rider, not the elephant…”

Gastauteur Frank Vander Sijpe, Director HR Trends & Insights bij Securex