Welk talent bloeit open?

​Wat zijn de parallellen tussen de koningin Elisabethwedstrijd voor cello die pas is afgelopen en de eindexamens die straks een nieuwe lichting afgestudeerden in de markt zetten? Niet moeilijk: talent. Al jaren, terecht, hét focusonderwerp binnen hr. Maar van welke cellist horen we overmorgen nog en welke briljante student wacht een schitterende carrière? Hun talent alleen biedt geen garantie.

Volgens mij speelt de believer daarin een grote rol. Dat is iemand die op een dag tegen je zegt: “ik zie wat jij kunt. En ik ga zorgen dat anderen dat ook zien”. Zonder alleen naar je cv of je functietitel te kijken. Eerder dan een mentor of een coach legt die zijn of haar eigen geloofwaardigheid voor jou in de weegschaal. Die beveelt je aan bij een beslissingsnemer die twijfelt. Noemt je naam in een vergadering waar jij niet bij zit. Zet je binnen je bedrijf op de kaart tijdens de jaarlijkse talent review oefening. En opent zo deuren waarvan je niet eens wist dat ze bestonden.

Het is een onmisbare aanvulling op het talent, het potentieel en de vaardigheden van een individu en op al de support van leidinggevenden en hr om die competenties verder te ontwikkelen. Al vóór mijn loopbaan was er die inspirerende leraar op de middelbare school die mijn studiekeuze beïnvloedde. En later had ik het geluk mensen te ontmoeten die geloofden in mij en zo het geloof in mezelf versterkten.

Op eigen kracht

Zoals vaker in het leven besefte ik hun kracht pas nadat ze waren vertrokken. Door een reorganisatie of een doorstroom naar een andere afdeling. Pas later kon ik dat gemis benoemen: zelf bewijzen dat ik ertoe deed. Dat vroeg zelfanalyse. Wat deed ik goed? Wat niet? Welke prestaties waren van mij en niet van de relatie? Wie in de organisatie kende mij écht, maar uitte het nooit luidop? Ik had me die vragen moeten stellen vóór zo’n believer vertrok. Het zou me hebben geholpen om eerder eenzelfde rol op te nemen voor anderen. Wie ooit gedragen werd, weet wat dat betekent.

Na het vertrek van zo’n believer was het soms even schrikken van de reacties van zij die wisten dat er voordien zoiets was als een beschermend schild. Er waren collega's die hun ambities hadden geparkeerd. Leidinggevenden die hun bedenkingen hadden ingeslikt. Mensen die mijn naam liever niet hadden gehoord wanneer de believer hem wél noemde. De sterkste verdediging hiertegen was om zichtbaar te blijven op eigen kracht, mijn werk te laten spreken en allianties te bouwen die niet steunden op één persoon. Dat lukte vaak. Maar niet altijd.

Wanneer niemand kijkt

Soms voelde ik me alleen. Een overblijver in een aflopend verhaal. Minstens twee keer heb ik moeten erkennen dat ik een “uphill fight” niet kon winnen. Wanneer boven op de heuvel iemand staat met een schietgeweer, vraagt het heel veel energie om de berg te beklimmen. Heelhuids boven komen is bijna onmogelijk en vertrekken is dan geen vlucht, maar een vorm van zelfbehoud.

Ik wens de laureaten van de Elisabethwedstrijd en alle nieuw afgestudeerden zo’n believer toe. Het zal hun carrière een boost geven. Maar voor hen én voor jou is de ultieme vraag: “hoe groot en sterk ben ik zelf, wanneer niemand kijkt?”