HET KLEINER GEHEEL. Waarom hr de heropstart van de economie zal leiden

In ‘Het Kleiner Geheel’ fileert Ralf Caers de actualiteit en zoekt hij uit wat we van het wereldtoneel moeten onthouden om ons eigen leven en werk beter te maken. Deze week: De exit-strategie.

U heeft vast ook gemerkt dat het sentiment over de coronacrisis langzaam aan het keren is. De containerparken zijn opnieuw open en deze column zal vast nog warm zijn als u ook weer naar de tuincentra mag. ‘Geef mensen iets te doen’, klinkt de tekst onder het artikel hierover. U kijkt ongetwijfeld ook met grote ogen naar die verandering. De bezettingsgraad voor coronapatiënten in de ziekenhuizen staat nog altijd op de helft en de hoge dodentol in de woonzorgcentra zit nu vooraan in het nieuws. En ook werkgevers fronsen bij dit initiatief. Want als mensen iets te doen moeten hebben, dan hebben zij zeker wel werk klaarliggen voor de één miljoen Belgen die op technische werkloosheid zijn gezet. Daarvoor hebben we de tuincentra niet nodig.

Nu we al meer dan drie weken ver in de lockdown zijn en we stilaan meer cijfers over de kostprijs zien (hoe groot de foutenmarge op die ramingen ook mag zijn), hoe meer economie naast gezondheid komt te staan. In Amerika maakte een politicus zich populair met de stelling dat als alle maatregelen ook maar één mensenleven zouden redden, het al de moeite waard zou zijn geweest. Dat is nobel en vrijgevig, maar de realiteit ligt uiteraard anders. Denken we maar aan baby Pia, waar de overheid budgettair op de rem ging staan. En ook na deze crisis zal er in de gezondheidszorg gesnoeid moeten worden om ons economisch bestel overeind te houden.

De lockdown moest ons uit elkaar halen zodat we elkaar niet zouden besmetten. Als we gezondheid helemaal alleen bovenaan hadden gezet, dan zouden we iedereen verplicht thuis hebben laten blijven, binnen en gescheiden van hun kinderen en hun partner. Want alleen een volledige isolatie is perfect veilig. U weet ook dat het zo niet gelopen is. U mag wel contact hebben met uw gezinsleden, zelfs als uw partner in de zorg werkt. Dat stelt u bloot aan een risico. U mag naar de winkel. Dat stelt u bloot aan een risico. U mag gaan wandelen, waar sporters rakelings langs u kunnen lopen. Recent onderzoek toont aan dat u ook dan aan risico’s wordt blootgesteld.

Het is belangrijk om die risico’s in lockdown vandaag te blijven erkennen. Het zorgt er immers voor dat we het omgekeerde, een meer vrijgegeven economie, niet gaan demoniseren. We overleven vandaag de risico’s in lockdown omdat we het advies van de regering goed opvolgen. We houden afstand, wassen onze handen en letten op om niet teveel aan ons gezicht te komen. Dat verkleint sterk de kans op besmetting, zelfs als er besmette mensen in onze omgeving zijn. Uit de studies die hierover gevoerd worden, blijkt dat meer dan 7 op de 10 mensen beweren dat zij zich goed aan de maatregelen houden. Bovendien zijn er nog heel wat mensen aan de slag en lukt het ook hen om gezond te blijven, dankzij hun goede voorzorgen.

We gebruiken dus massaal wél ons gezond verstand, al lijken velen het omgekeerde te denken. De berichtgeving over lockdown-parties en spuwende burgers, die altijd over een kleine groep van mensen gaat, wordt dan misbruikt om te suggereren dat er weinig gezond verstand in Vlaanderen is. Dat voedt opnieuw de lockdown-drang en demoniseert ook onterecht een meer vrijgegeven economie.

Het is de taak van hr om deze herstart van de economie in goede banen te leiden. Heel wat werknemers die vandaag technisch werkloos zijn en dankzij hun goede hygiëne de lockdown-risico’s makkelijk passeren, kunnen zich toch angstig voelen als ze terug naar het werk moeten. Om die angst weg te nemen, moet hr op voorhand duidelijk communiceren welke maatregelen ze neemt die ervoor zorgen dat de hygiëneregels maximaal kunnen worden uitgespeeld op de werkvloer. Als werknemers de aangeleerde hygiëne kunnen verderzetten op het werk, dan hoeft het risico op besmetting niet noodzakelijk te stijgen. Er lopen dan inderdaad meer mensen rond buiten onze veilige zone, maar we houden die ook buiten dankzij onze goede hygiëne. Hr zal wel moeten blijven sensibiliseren om de aandacht gaandeweg niet te laten verslappen en mag zelfs corrigerend optreden bij afwijkend gedrag. Want als we de risico’s door gewenning fout beginnen in te schatten, dan worden we slordig en stellen we ons wel aan meer risico bloot. Eén van de grootste risico’s zit dan ook in ons eigen falen. We horen tegenwoordig vaak dat het leven nooit meer hetzelfde zal zijn. Als dat betekent dat we vanaf nu veel bewuster omgaan met onze gezondheid, meer voorzorgen nemen en actief blijven opvolgen wat we doen, dan klopt die stelling helemaal. En het is nog een goede evolutie ook.

Ralf Caers is professor HRM aan de KULeuven, gastprofessor HRM aan de Ehsal Management School en de Universiteit Hasselt en zaakvoerder van de coachingpraktijk Passiemento.