​Duurzaamheidsrapportering: meer dan een verplicht nummertje?

Bedrijven worden met nieuwe regelgeving en complexe rapportages rond ESG, duurzaamheid en CSRD overspoeld. Vaak is het onduidelijk wat precies verwacht wordt, maar tegelijkertijd zien veel organisaties ook kansen: om te groeien en om zich te onderscheiden. Hoe pakken bedrijven dit concreet aan?

Er komen heel wat rapportageverplichtingen kijken bij duurzaamheid, ESG en CSRD. Worden jullie daar niet moe van?

Elke Desmedt: “Het is inderdaad een uitdaging. Het eerste is nog niet afgewerkt en het volgende staat al klaar. De wetgeving wordt altijd vernieuwd, maar eigenlijk is er geen duidelijk beeld van wat ze exact verwachten. En dat is volgens mij waar we nu echt op botsen. Niemand kan je met zekerheid zeggen of wat je rapporteert, ook hetgene is wat men verwacht. Het is een moeilijke zoektocht.”

Dirk Buyens: “We merken bij ons dat klanten met de verplichtingen worstelen. Ik denk dat het maatschappelijk besef dat je ruimer moet denken gekomen is, maar over de uitvoering valt nog veel te vertellen. De wetgeving is een wit canvas dat elk bedrijf voor zichzelf moet invullen, want wat voor jou relevant is, is voor een ander bedrijf helemaal niet relevant. En dat gebrek aan eenduidigheid is het grootste risico.”

Charlotte Dumortier: “We hebben altijd moeten balanceren tussen de economische en buitengewone financiële wetgeving. Ik denk dan ook dat het belangrijk is om meer te focussen op intentie. Je moet het niet zien als straf, maar als een kader waarin kansen kunnen worden gecreëerd. Stel je de vragen: waar staan we nu en welke stappen kunnen we zetten richting de toekomst? Veel bedrijven doen dit al, maar komen er niet mee naar buiten. Dat is zonde, want net zo kan je aan je medewerkers en klanten tonen dat je effectief met duurzaamheid, ESG en CSRD aan de slag gaat en moet je het niet enkel hebben van employer branding. Dat maakt het op zijn beurt een veel sterker verhaal.”

Merken jullie dat er vraag is naar bepaalde certificaten vanuit klanten? Wat zijn de uitdagingen voor bedrijven hierin?

Elke Desmedt: “Een aantal klanten lieten ons weten dat ze uitsluitend met leveranciers willen werken die op specifieke certificaten een bepaald percentage behalen. Je moet jezelf dan de vraag stellen: springen we op de kar of niet? Als bedrijf wil je geen klanten verliezen en als je er goed over nadenkt dan besef je dat het op termijn ook heel wat voordelen voor je bedrijf kan opleveren.”

Dirk Buyens: “Inderdaad, dat is ook de waarde van labels zoals EcoVadis. In het begin kan je je er als bedrijf mee onderscheiden. Ik vermoed dat we dezelfde weg zullen inslaan met de labels die we nu kennen rond het CSRD-programma.”

Charlotte Dumortier: “Organisaties met certificaten schieten als paddenstoelen uit de grond, terwijl er niemand is die eenduidig kan adviseren voor welk label je moet gaan. Toen onze klanten naar certificaten informeerden, zijn we in de mogelijkheden gaan graven. Dat grote aanbod aan mogelijkheden, het voelde voor mij aan als een marketinginstrument, maar dat mag natuurlijk niet de bedoeling zijn. Daarom hebben we ons eigen duurzaamheidsverslag opgemaakt en gepubliceerd.”

Zien jullie in deze regelgeving de mogelijkheid tot meer inclusie en diversiteit op de werkvloer?

Dirk Buyens: “Ik denk dat het zeker een hefboom kan zijn. Op macro-economisch niveau zien we dat inclusie nog vaak geforceerd is. Heel wat bedrijven ogen nog steeds erg wit terwijl we in een diverse samenleving leven. Als bedrijf moet je daar dan ook een eerlijk beeld over ophangen naar de buitenwereld. Al denk ik dat we hier in sommige sectoren nog niet klaar voor zijn.”

Charlotte Dumortier: “We zouden misschien willen dat inclusie vanzelfsprekend is, maar we zien dat het in veel situaties nog niet spontaan gebeurt. Dat zagen we bijvoorbeeld ook bij de elektrificatie van de bedrijfswagens. Mensen gingen nog snel een benzinewagen kopen voordat de wet werd ingevoerd. Destijds was die grote switch er bij bedrijven gewoon omdat het moest, maar nu is een elektrische bedrijfswagen vaak de norm. De regelgeving zou voor inclusie hetzelfde kunnen betekenen.”

Elke Desmedt: “Wetgeving is inderdaad vaak het duwtje in de rug dat we nodig hebben. Bij United Consulting hebben we altijd al sterk ingezet op diversiteit, daar is de wetgeving nooit een aanzet toe geweest. We trekken als bedrijf een heel divers publiek aan en vinden het belangrijk dat iedereen zijn eigen normen en waarden kan bewaren binnen de organisatie.”

Rapportage kost veel geld, hoe zal dat renderen volgens jullie?

Elke Desmedt: “We moeten niet onder stoelen of banken steken dat het opstellen van zo'n rapport enorm veel geld kost, maar het mag niet gezien worden als een verliespost. Op termijn ben ik er zeker van dat het zal renderen, aangezien je als bedrijf beter zal kunnen bepalen waar je op moet inzetten. Dat brengt groeimogelijkheden met zich mee en zal ook helpen om werknemers en klanten aan te trekken die dezelfde waarden hebben.”

Charlotte Dumortier: “Klopt. STROOHM is nog niet verplicht om te rapporteren, maar we zijn er toch sterk mee bezig omdat we ervan overtuigd zijn dat het een toegevoegde waarde is. Daarnaast hebben we er ook voor gekozen om onze lonen nu al transparant te schalen. Op die manier profileer je je echt als een innovatieve speler en een ethische onderneming.”

Bij dat transparant loonbeleid zijn nog heel wat vraagstukken die de kop opsteken, hoe pakken jullie dit aan?

Charlotte Dumortier: “Technologie heeft ervoor gezorgd dat we eigenlijk niet anders konden dan een transparant loonbeleid invoeren. Vroeger spraken mensen niet over hun loon, maar dat is vandaag niet langer het geval. Je moet kunnen verantwoorden wat iemand zijn loon is en waarom je bepaalde keuzes maakt. Mijn visie is dan ook dat we voor dit soort gesprekken niet bang moeten zijn. Het is geen hr-risico maar hr-leiderschap. Het is aan ons om in dialoog te gaan, onze beslissingen te staven en mensen inzicht te geven in hoe ze kunnen groeien.”

Dirk Buyens: “De loonspanningen vallen bij ons vrij goed mee. Transparantie is binnen dit onderwerp inderdaad het middel om het doel te bereiken. Maar dat is niet altijd even evident.”

Elke Desmedt: “Ik denk dat een transparant loonbeleid zoals elke regelgeving eerst volledig moet worden uitgewerkt en dan pas in kaart moet worden gebracht. Zo zie je wat de gevolgen zijn en creëer je in sommige gevallen zelfs een proces dat automatisch doorloopt. Dit maakt het niet enkel makkelijker voor hr, maar ook voor medewerkers en leidinggevenden om gestructureerd aan de slag te kunnen.”

Is duurzaamheid een factor waar de jongere generatie werknemers veel belang aan hecht?

Elke Desmedt: “Ik heb vernomen dat sollicitanten hier vaker naar informeren. Mensen vinden het ook belangrijker dan enkele jaren geleden, maar het is natuurlijk niet zo zwart-wit. Niet iedereen van de jongere generatie gaat met de fiets of neemt het openbaar vervoer, maar we bieden verschillende opties aan en zijn ook heel flexibel. Dat laatste is volgens mij het belangrijkste voor de sollicitant.”

Charlotte Dumortier: “Inderdaad, ook wij tonen aan nieuw talent dat we flexibel, creatief en open zijn. Daarom schetsen we bij sollicitatiegesprekken een eerlijk beeld van wie we zijn en wat onze waarden zijn, maar ook hoe dat er dan concreet bij ons uitziet.”

Dirk Buyens: “Bij ons is dat hetzelfde. Naast fietsleasing zijn we onder druk van jongeren en klanten bijvoorbeeld gestopt met het gebruik van plastic. En recent hebben we ook een veggiedag ingericht.”

Regelgeving brengt heel wat verplichtingen en vraagt ook aanpassingen, waarop zijn jullie het meest trots?

Elke Desmedt: “Dan denk ik voornamelijk aan hoe wij onze medewerkers opvolgen. Het hele proces, van on– tot offboarding en alles daartussen wordt heel goed gelogd. Zo heeft de medewerker perfect zicht op de mogelijke carrièrekansen. Daarnaast zijn we volop bezig met de realisatie van ons nieuw gebouw. We zijn enorm trots dat daar een grote focus ligt op duurzaamheid.”

Dirk Buyens: “Ik ben erg trots op ons directiecomité. Er is namelijk een CSR-persoon aangesteld die voor de rapportages verantwoordelijk is. En ik ben ook trots op ons mobiliteitsbeleid. We beschikken over drie campussen in drie verschillende steden. Bereikbaarheid is niet altijd evident, maar we bieden hier creatieve oplossingen voor.”

Charlotte Dumortier: “Persoonlijk ben ik erg trots op ons hr-team. We zijn een organisatie van vijftig medewerkers en beschikken over een hr-team van drie personen. Dat biedt ons veel mogelijkheden en ruimte om actief in te zetten op opleiding, cultuur en ESG.”

Is er nog een laatste advies dat jullie willen meegeven?

Charlotte Dumortier: “Iedereen meekrijgen in je verhaal is belangrijk. Het is een uitdaging, maar als je met een mooi resultaat naar buiten kan komen is dat iets waar je echt trots op kan zijn als organisatie. Daarom stel ik voor dat we elkaar vooral inspireren, verbinden en leren van elkaar en van onze data om zo te groeien, in plaats van met de vinger te wijzen en te focussen op wat niet goed loopt.”

Elke Desmedt: “We blijven soms zo achterop lopen door de komst van nieuwe regelgevingen dat we het overzicht verliezen. Werk daarom echt stapsgewijs, breng alles in kaart en zorg ervoor dat iedereen op de hoogte is voordat je aan het volgende begint.”

Dirk Buyens: “Naar de beleidsmakers toe, ga niet voor een onemanshow. Zorg dat wat je doet gedeeld wordt.”