9 op de 10 kantoorwerknemers kampen met fysieke klachten

Negen op de tien Belgische kantoorwerknemers hebben fysieke klachten tijdens het werk. Dat blijkt uit een recente analyse van hr- en wellbeingexpert Attentia, gebaseerd op risicoanalyses bij meer dan 6.300 medewerkers die dagelijks met een computer of ander scherm werken. Volgens de resultaten ervaart 91% van de respondenten klachten tijdens kantoorwerk en 87% tijdens thuiswerk. Vooral de nek (70%), het hoofd (65%) en de onderrug (64%) worden getroffen.

Stilzitten en stress als belangrijkste oorzaken

Uit de bevraging blijkt dat werknemers vooral een slechte houding en te weinig beweging aanwijzen als oorsprong van hun klachten. Mentale belasting, zoals werkdruk of een gebrek aan autonomie, wordt eveneens vaak genoemd. “Gespannen spieren en stress kunnen klachten aanzienlijk verergeren”, zegt Dorien van Limbergen, preventieadviseur-ergonoom bij Attentia.

Die analyse sluit aan bij wat ze in de praktijk ziet. “Werknemers verliezen zich in hun scherm en zijn zich niet meer bewust van hoe ze hun lichaam laten hangen. Daardoor komt er een grote druk op de gewrichten van de nek en de onderrug. Klachten kunnen tijdelijk zijn, maar ook chronisch worden als er geen acties worden genomen om de belasting te verminderen.”

Tekort aan ergonomisch materiaal én kennis

Volgens 35% van de beeldschermwerkers speelt de werkpost zelf een rol in het ontstaan van fysieke klachten. De cijfers bevestigen dat tekortkomingen in ergonomie wijdverspreid zijn: meer dan de helft (51%) noemt de bureaustoel op kantoor onvoldoende verstelbaar. Thuis loopt dat op tot 71%.

Ook bureautafels scoren matig: 27% vindt de tafel op kantoor niet geschikt, thuis geeft 31% aan dat de tafel niet optimaal is. Gebrek aan beenruimte en te kleine werkoppervlakken worden het vaakst genoemd.

Daarnaast beschikken werknemers niet altijd over het juiste computermateriaal of gebruiken ze het onvoldoende. Zo heeft weliswaar 62% van de thuiswerkers een extern toetsenbord, maar gebruikt slechts 56% het effectief. Op kantoor is dat respectievelijk 76% en 64,8%. Externe schermen zijn iets meer ingeburgerd, en een externe muis is het meest gebruikte hulpmiddel.

Er is bovendien een duidelijk kennistekort: 52% van de respondenten volgde nooit een opleiding over het correct instellen van de werkpost, en bij 27% dateert die opleiding van meer dan vijf jaar geleden. Dorien benadrukt het belang van opleiding en begeleiding: “Het ter beschikking stellen van ergonomisch materiaal is niet voldoende: het moet ook effectief gebruikt worden én correct ingesteld. Zeker nu meer en meer organisaties werken met flexplekken en gedeeld materiaal, blijft het belangrijk om elke ochtend opnieuw de werkpost op maat af te stellen. Sinds de wetgeving rond welzijn op het werk in mei vorig jaar werd aangepast, is dit bovendien verplicht. Gelukkig zien we bij veel bedrijven al stappen in de goede richting.”

Aanbevelingen voor een gezondere werkhouding.

Attentia formuleert enkele praktische adviezen voor werknemers. Zo helpt het om elk halfuur van houding te wisselen, regelmatig te stretchen en beweegmomenten in te bouwen, zoals een lunchwandeling. De 20-20-20-regel, elke 20 minuten 20 seconden naar iets op 20 voet afstand kijken, moet oogklachten verminderen. Verder is het correct instellen van stoel, bureau en scherm essentieel: voeten plat op de grond, knieën in een hoek van 90 graden en de bovenrand van het scherm op ooghoogte.

Voor werkgevers benadrukt Attentia het belang van kwalitatief ergonomisch materiaal, opleidingen, regelmatige risicoanalyses en een bedrijfscultuur die beweging stimuleert.