Meer impact, niet per se meer mensen

​Hoe AI scale-ups anders doet kijken naar groei en talent

“We hebben ons volledige bedrijf uit elkaar gehaald en opnieuw opgebouwd.” Het klinkt als het begin van een crisisscenario, maar voor softwarebedrijf In The Pocket was het een bewuste keuze om klaar te zijn voor een volgende groeifase. AI helpt bedrijven om sneller en efficiënter te werken. Bij veel scale-ups zet de technologie ook iets anders in beweging: ze bekijken hun volledige organisatie opnieuw. Hoe stel je teams samen? Welke profielen heb je nog nodig? En welke rol speelt HR wanneer groei niet langer automatisch gelijkstaat aan meer medewerkers? Het zijn vragen waar In The Pocket, TechWolf en Stretch Innovation elk hun eigen antwoord op zoeken.

Jarenlang was groeien een vrij eenvoudige rekensom. Meer klanten stond gelijk aan meer medewerkers. Zeker voor scale-ups leek dat bijna een natuurwet. Elk nieuw project bracht extra werk met zich mee, en dus ook extra collega’s. AI zet die logica nu op losse schroeven. “Technologie maakt mensen productiever, maar daardoor stijgen ook de verwachtingen”, zegt Jeroen Van Hautte, co-founder en CTO van TechWolf. Hoe meer werk medewerkers kunnen verzetten, hoe hoger de lat komt te liggen. Klanten verwachten meer snelheid, meer kwaliteit en meer innovatie.

Anders groeien

Groei krijgt daardoor een andere invulling. Van Hautte ziet AI niet als een manier om het met minder mensen te doen. “Als je vroeger vijftig procent extra mensen nodig had wanneer je klantenbestand verdubbelde, is dat vandaag misschien dertig procent. Maar je blijft groeien en hebt mensen nodig. Ik zie AI als een manier om teams beter te laten samenwerken.” Technologie neemt repetitieve taken over, zodat medewerkers zich kunnen focussen op complexe vraagstukken, samenwerking en creatief denkwerk. Van Hautte ziet die evolutie niet alleen bij scale-ups, maar ook bij de grote internationale bedrijven waarmee TechWolf samenwerkt. “Ze hebben vaak dezelfde vragen, alleen is de schaal helemaal anders.”

Bij In The Pocket kreeg die nieuwe manier van groeien twee jaar geleden al concreet vorm. “We hebben ons volledige bedrijf toen uit elkaar gehaald en opnieuw opgebouwd, maar dan door de lens van AI”, vertelt CEO Jeroen Lemaire. “De technologie, rollen, teams, processen en zelfs het hele organisatiemodel gingen op de schop: álles hebben we in vraag gesteld. Niet zozeer om efficiënter te kunnen werken, maar om te kunnen blijven groeien.” Software ontwikkelen gaat vandaag veel sneller dan enkele jaren geleden. Daardoor worden ook kleinere projecten rendabel en kunnen klanten sneller geholpen worden. “We hebben nog nooit zoveel verschillende klanten gehad”, zegt Lemaire. “Alleen zijn de projecten gemiddeld kleiner geworden.”

Ook bij Stretch Innovation kijkt CEO Stijn van Daele naar AI als een manier om tijd vrij te maken voor werk waarin menselijke kwaliteiten centraal staan. “AI-first betekent voor ons dat mensen zich kunnen focussen op het werk waarin hun creativiteit, expertise en samenwerking het meest tot hun recht komen.” Repetitieve taken verdwijnen naar de achtergrond, waardoor mensen zich meer kunnen toeleggen op analyseren, creëren en samenwerken.

Nieuwe rollen

Als het werk verandert, veranderen ook de rollen mee. Bij In The Pocket worden die vandaag volledig hertekend. “We zijn al onze rollen aan het herschrijven”, zegt Lemaire. Sommige functies groeien naar elkaar toe, andere krijgen een nieuwe invulling. “Zo combineert een design engineer design en development in één rol, terwijl dat vroeger twee aparte functies waren.” Ook bij TechWolf vervagen de klassieke functiegrenzen. Engineers beperken zich niet meer tot de technische uitwerking, maar denken vanaf het begin mee over de vraag achter een project. Zelfs in niet-technische teams werken computerwetenschappers mee. “Door hen dichter bij de praktijk te brengen, kunnen ze meer betekenen. En dat vinden ze ook gewoon leuk”, vertelt Van Hautte.

Die evolutie zet HR voor een andere oefening: vertrekken van het werk dat moet gebeuren en pas daarna de vraag stellen wie daar het best voor geplaatst is. Klassieke functiegrenzen vervagen, waardoor medewerkers op een andere manier moeten leren kijken naar hun job. Vaak is dat een grote uitdaging. “Technologie veranderen is één ding, mensen meekrijgen is nog iets anders”, vertelt Lemaire. “Toen ik aankondigde dat In The Pocket zichzelf volledig zou heruitvinden, werd dat niet door iedereen even enthousiast onthaald. Er was ook twijfel en weerstand. Maar je moet je organisatie soms bewust uit balans brengen. Als iedereen comfortabel blijft zitten, komt niemand in beweging.”

Mensen meekrijgen begint voor TechWolf bij de juiste houding. “Wij zoeken mensen die willen blijven leren. Dat wordt belangrijker dan perfect weten hoe een bepaalde tool vandaag werkt. AI evolueert zo snel dat specifieke kennis snel veroudert”, zegt Van Hautte. Van Daele herkent dat. “Nieuwsgierigheid vind ik ontzettend belangrijk. Ik sta er vaak van versteld hoeveel nieuwe toepassingen collega’s zelf ontdekken en spontaan met elkaar delen. Ik leer daar zelf ook nog elke dag van. Ik zie daar een belangrijke rol voor leidinggevenden: een omgeving creëren waarin mensen blijven experimenteren en ontdekken.”

Van Hautte merkt dat ook buiten de muren van TechWolf. Onlangs gaf hij zijn ouders, die een IT-bedrijf voor kmo’s runnen, een dag opleiding over AI. “Ze beseften plots hoeveel repetitief werk ze konden automatiseren. Sindsdien tonen ze ook hun eigen klanten hoe AI hun werk eenvoudiger en interessanter kan maken.”

HR krijgt bredere rol

Die andere kijk op talent heeft gevolgen voor HR. Rekruteren blijft belangrijk, maar is nog maar een deel van het verhaal. HR zal vaker mee bepalen hoe teams worden samengesteld, hoe rollen evolueren en hoe medewerkers nieuwe verantwoordelijkheden opnemen. Bij In The Pocket is dat vandaag al aan het gebeuren. “Rollen worden minder strak afgebakend en medewerkers combineren vaker verschillende disciplines. Leren gebeurt bij ons steeds minder tijdens een opleiding en vaker on the job”, aldus Lemaire. Hierdoor zal HR zich minder bezighouden met vaste functiebeschrijvingen en meer met hoe rollen, teams en loopbanen evolueren. Functiebeschrijvingen worden minder bepalend, loopbaanpaden minder rechtlijnig. In plaats daarvan wordt het belangrijker om medewerkers kansen te geven om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, verschillende rollen op te nemen en samen te werken over teams heen.

AI zal de manier waarop we werken ongetwijfeld veranderen. Voor HR stopt de opdracht daardoor niet zodra iemand is aangeworven. Rekrutering en opleiding blijven belangrijk. Daarna komt er een nieuwe opdracht bij: medewerkers begeleiden naar andere rollen, teams herschikken en ervoor zorgen dat de organisatie mee evolueert. “Zelfs als er vanaf vandaag niets nieuws meer zou verschijnen, is de wereld al veranderd”, besluit Van Hautte.