Eén op de vijf ouders neemt vrij op de eerste schooldag

​De eerste schooldag is voor veel kinderen spannend, maar blijkbaar ook voor hun ouders. Uit cijfers van Attentia blijkt dat ruim één op de vijf werknemers met jonge kinderen vrijaf neemt op 1 september. Op een gewone dinsdag buiten de schoolvakanties doet slechts 3% dat. Vooral moeders en arbeiders maken tijd vrij om mee aan de schoolpoort te staan.

De start van het schooljaar zorgt dus ook op de werkvloer voor een opvallende piek in verlofaanvragen. Attentia analyseerde de verlofopnamen van meer dan 4.300 Vlaamse werknemers met kinderen in het kleuter- en lager onderwijs.

Op dinsdag 1 september nam 21% van hen vrij. Dat is zeven keer zoveel als op een gemiddelde dinsdag buiten de schoolvakanties.

Moeders nemen vaker vrij dan vaders

Achter dat gemiddelde gaan duidelijke verschillen schuil. Ruim een kwart van de moeders (26%) neemt verlof op de eerste schooldag, tegenover 11% van de vaders.

Ook tussen arbeiders en bedienden is het verschil groot. Bij arbeiders neemt bijna een derde (31%) vrijaf, terwijl dat bij bedienden 15% is.

Volgens Nathalie Lucas, Senior Legal Consultant bij Attentia, heeft dat vooral te maken met de flexibiliteit die werknemers in hun job krijgen: “Bedienden kunnen vaker thuiswerken of hun uren flexibeler organiseren. Ze kunnen bijvoorbeeld wat later starten en ’s avonds langer doorwerken, of op een andere dag de verloren uren inhalen. Wie thuiswerkt, wint bovendien tijd doordat de woon-werkverplaatsing wegvalt. Voor arbeiders, die vaker gebonden zijn aan een vaste werkplek en uurrooster, is die flexibiliteit beperkter.”

Voor sommige werknemers is een volledige dag verlof dus niet nodig om toch even aan de schoolpoort te kunnen staan. Wie zijn werkuren flexibel kan organiseren, kan later starten en de tijd op een ander moment inhalen.

Geen automatisch recht op een latere start

Toch hebben werknemers niet automatisch het recht om op 1 september later te beginnen. Wie gebruikmaakt van glijdende werkuren kan zijn of haar planning aanpassen binnen de afspraken die daarover in het arbeidsreglement zijn vastgelegd.

Ook een verlofaanvraag kan een werkgever weigeren, bijvoorbeeld wanneer de bezetting te laag dreigt te worden of er belangrijke deadlines zijn.

Lucas benadrukt daarom het belang van duidelijke afspraken: “De eerste dag van het nieuwe schooljaar is perfect voorspelbaar. Werknemers doen er dan ook goed aan om hun vraag tijdig te stellen en werkgevers kunnen op voorhand duidelijkheid scheppen over de beschikbare mogelijkheden.”

Volgens haar hoeven die afspraken niet alleen over verlof te gaan: “Duidelijke afspraken vooraf vermijden frustraties en zorgen ervoor dat ouders zich erkend en gesteund voelen, zonder dat de vlotte werking van de organisatie in het gedrang komt.”

Veel werknemers voelen zich gesteund

Hoewel er geen automatisch recht bestaat op extra flexibiliteit op de eerste schooldag, blijkt uit een bijkomende bevraging van Attentia dat heel wat werkgevers daar in de praktijk wel ruimte voor maken.

Twee op de drie werknemers (66%) geven aan zich gesteund te voelen wanneer hun werkgever toestaat om later te starten of vrijaf te nemen. Bij bedienden ligt dat aandeel op 73%, tegenover 54% bij arbeiders.

Ook wanneer het gaat over concrete afspraken, is de perceptie grotendeels positief. Bijna twee derde van de werknemers (65%) zegt dat de werkgever rekening houdt met ouders die op de eerste schooldag aan de schoolpoort willen staan.

Opnieuw is er een duidelijk verschil tussen bedienden (74%) en arbeiders (54%).

Flexibiliteit stopt niet aan de schoolpoort

Voor veel werknemers gaat flexibiliteit gelukkig verder dan alleen die ene dag in september. Ruim zeven op de tien ouders (72%) zeggen dat hun werkgever ook bij andere belangrijke familiemomenten rekening houdt met hun situatie.

Denk bijvoorbeeld aan oudercontacten of andere bijzondere momenten waarop aanwezigheid thuis of op school belangrijk is. Bij bedienden gaat het om 77%, bij arbeiders om 62%.

De cijfers tonen vooral aan dat de eerste schooldag nog altijd een bijzonder moment blijft voor heel wat gezinnen. Voor werkgevers ligt er tegelijk een kans om te tonen dat flexibiliteit niet alleen over thuiswerk of glijdende uren gaat, maar ook over ruimte maken voor de momenten die voor werknemers belangrijk zijn.