Mag de motivatie op jullie werkvloer een versnelling hoger?

​Neem een voorsprong met onze voorsprongtrajecten.

Motivatie is dé motor voor een duurzame toekomst van je organisatie. Vandaar het initiatief van de Vlaamse overheid en Europa om Vlaamse KMO’s professionele ondersteuning te bieden waarmee zij motivatie op de werkvloer kunnen verankeren. Wat je van die ondersteuning mag verwachten? Het woord is aan Wouter Verdonck, projectadviseur bij de Vlaamse overheid.

Sinds september kunnen Vlaamse KMO’s instappen in een voorsprongtraject waarmee zij de motivatie op de werkvloer kunnen verduurzamen. Wat is het uitgangspunt van de Vlaamse overheid om in dit soort trajecten te investeren?
Wouter Verdonck: ‘Voorsprong in Motivatie’ is een nieuwe maatregel van de Vlaamse overheid, medegefinancierd met Europese steun. Via de HR-consultants met wie wij werken, willen wij bedrijven inzichten aanreiken waarmee zij een klimaat kunnen creëren waarbinnen zij de betrokkenheid en motivatie van werknemers kunnen waarborgen.

Ik heb het dan niet over quick wins of oppervlakkige prikkels, maar wetenschappelijk onderbouwde modellen die duurzame effecten genereren. Het is algemeen bekend dat onze pensioenleeftijd stijgt en wij langer aan het werk zullen blijven. De goesting en motivatie van je weknemers levendig houden is dan ook geen luxe. Zowel werkgevers, werknemers als onze samenleving hebben er baat bij.

De zelfdeterminatietheorie vormt de basis in het advies dat jullie consultants meegeven aan bedrijven. Hoe zou jij de basisprincipes van die theorie samenvatten?
Het is een wetenschappelijk model dat uitgaat van drie universele basisbehoeften bij werknemers: autonomie (zelf keuzes kunnen maken), verbondenheid (je deel voelen van een groep) en competentie (het gevoel hebben dat je goed bent in iets en een meerwaarde voor de groep kunt betekenen).

Hoe meer je erin slaagt die behoeftes in te vullen, hoe groter de positieve impact die je creëert op het individueel welzijn en het motiverend klimaat van je organisatie. Ik vergelijk het graag met de volgende metafoor: een plant groeit niet sneller door eraan te trekken, maar wel door de omstandigheden (licht, water, grond) waarbinnen de plant kan groeien, te optimaliseren.

Waarom is het belangrijk om van een wetenschappelijk onderbouwd model te vertrekken?
Soms zie je dat goedbedoelde praktijken niet de gewenste resultaten opleveren. Zo zien wij bijvoorbeeld dat het installeren van bonussystemen op langere termijn niet werkt om de motivatie van werknemers op te krikken. Wil je een goede kwaliteit van motivatie, dan wil je inzetten op het verhogen van de autonome motivatie van je mensen. Dat werkt veel beter dan inzetten op externe prikkels zoals een bonus. Mensen die hun werk zinvol vinden en zich gewaardeerd voelen, zijn over het algemeen ook gemotiveerd.

Zo’n werkklimaat vraagt ook een bepaald soort leiderschap, niet?
Absoluut. Motivatie floreert in een klimaat waar leiders een positief mensbeeld hebben en mensen vertrouwen geven. Dat is trouwens een domein waarbinnen onze consultants ook betekenisvol advies kunnen geven.

Waarvoor kunnen de consultants met wie jullie werken nog ingeschakeld worden?
Het voorsprongtraject begint met een laagdrempelige aanvraag van het bedrijf waarin de uitdagingen kort geschetst worden. Na een intakegesprek met de consultant wordt er een actieplan opgesteld waarin bepaald wordt welke HR-processen onder de loep genomen zullen worden. Dit kan zowel over het optimaliseren van rekruterings- en onboardingprocessen als functionerings-gesprekken gaan. Wij gebruiken trouwens liever de term ‘groeigesprekken’. Die sluit veel beter aan bij onze visie op motivatie.

Hoe is het met de algemene gezondheid van onze Vlaamse KMO’s gesteld?
In de meeste bedrijven is er geen tekort aan goede intenties. Alleen wordt dat vaak niet zo gepercipieerd. In heel wat gevallen beseft men onvoldoende hoe groot de nood aan transparante en heldere communicatie bij medewerkers is. Ook zie je dat heel wat conflicten ontstaan omdat men de tijd niet neemt om bepaalde aandachtspunten of gevoeligheden in alle openheid te bespreken. Dat geldt ook voor het het uitspreken van je waardering voor wat mensen doen. Ook daar wil je als leidinggevende de nodige tijd voor uittrekken. Organisaties die daarin slagen, creëren een vruchtbare bodem voor de motivatie van hun medewerkers.

Welke succesverhalen heb jij al kunnen oppikken?
Ik herinner me het verhaal van een ploegbaas in een bouwbedrijf die zich niet lekker voelde in zijn rol. Hij ging ervan uit dat de zaakvoerder van hem verlangde dat hij de bouwvakkers ging controleren. Onze consultant is erin geslaagd om de zaakvoerder met de ploegbaas hierover in dialoog te laten gaan. Bleek dat de veronderstelling van de ploegbaas niet klopte. De zaakvoerder zag de taak van de ploegbaas veeleer als ondersteunend in plaats van controlerend.

Dankzij dit gesprek voelde de ploegbaas zich beter in zijn rol en werd de jobomschrijving voor ploegbazen aangepast. Het is een mooi voorbeeld van hoe een extern oog en een open gesprek bepaalde blokkades kunnen wegwerken.

Wat zijn de belangrijkste inzichten die jij als projectadviseur kon verzamelen?
Je wil voldoende tijd maken voor een diepgaand intakegesprek. Het is cruciaal dat de pijnpunten in alle openheid besproken worden. Soms is het nodig meerdere intakegesprekken te voeren. Want onder het topje van de ijsberg kan er een veel ruimere problematiek schuilgaan. En verder wil je vooral inzetten op het creëren van een omgeving waar vertrouwen heerst. Dat is de ideale biotoop waarbinnen respectvolle en constructieve communicatie haar werk kan doen. Hoe belangrijk HR-processen en procedures ook zijn, uiteindelijk gaat het om mensen.

Wil jij met jouw organisatie een sprong vooruit maken en voluit inzetten op een werkklimaat waar de motivatie van je medewerkers kan bloeien? https://www.voorsprongtrajecten.be/