Langdurig ziekteverzuim in België blijft zorgwekkend hoog: ‘Hopelijk is nieuwe wetgeving een gamechanger’

​Onderzoek van HR-dienstverlener Attentia bewijst dat in 2025 voor het eerst het ziekteverzuim stagneerde en zelfs heel voorzichtig daalde. In 2025 was 10,10% van de Belgische werknemers ziek, tegenover 10,31% in 2024. Maar die lichte daling komt er vooral doordat kort verzuim (minder dan een maand) en middellang verzuim (tussen een maand en een jaar) dalen. Het aantal werknemers dat langdurig en dus meer dan één jaar ziek is, blijft zorgwekkend hoog.

Attentia analyseerde hiervoor meer dan 100.000 loongegevens van Belgische werknemers.

55-plussers en vrouwen als meest kwetsbare groepen

Uit de analyse blijkt dat 55-plussers en vrouwen de meest kwetsbare groepen blijven. Vrouwen waren in 2025 ruim dubbel zo vaak langdurig ziek als mannen: 6,87% tegenover 2,86%. Bij het middellang (3,22% tegenover 2,22%) en kort verzuim (3,71% tegenover 2,99%) was de kloof minder groot. De daling van het kortere verzuim gold bovendien zowel voor mannen als voor vrouwen.

Ook de leeftijd speelt dus een cruciale rol: werknemers ouder dan 55 jaar waren met 10,17% veel vaker langdurig ziek dan hun jongere collega’s (4,85% bij de 45 tot 54-jarigen, 2,79% bij de 35 tot 44-jarigen enz.). Al was er wel sprake van een lichte daling ten opzichte van 2024 (10,28%).

Zorgsector het vaakst in de ziekenboeg

Op sectorniveau bleef de zorgsector het zwaarst getroffen, ongeacht de duur van de afwezigheid, met een globaal verzuimpercentage dat opliep tot maar liefst 23%. Vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten kennen het minste ziekteverzuim, namelijk 5,26%.

Een opeenstapeling van factoren

“Dat vrouwen zo veel vaker uitvallen lijkt te suggereren dat de combinatie van werk met de zorg voor een gezin, huishoudelijke taken en mantelzorg nog steeds vooral bij vrouwen zwaar doorweegt. Bovendien zijn zij meer vertegenwoordigd in fysiek en emotioneel belastende sectoren zoals de zorgsector. Langdurig verzuim bij vrouwen is dus vaak gerelateerd aan een opeenstapeling van factoren. Met een generiek welzijnsbeleid los je dat probleem als werkgever niet op”, licht Dr. Ella Haemers, arbeidsarts en Manager Knowledge & Innovation bij Attentia toe.

“Ook bij 55-plussers spelen verschillende oorzaken. Met de leeftijd worden we allemaal vatbaarder voor bepaalde aandoeningen. Maar we hebben in het verleden veel te weinig geïnvesteerd in preventie.

Oudere medewerkers hebben er vaak al een carrière van 20 of zelfs 30 jaar op zitten zonder dat er bijvoorbeeld ingezet is op ergonomie met veel spier- en gewrichtsklachten tot gevolg. Gelukkig zijn we daar nu wel alerter in. Ik raad bedrijven dus absoluut aan om te investeren in ergonomie van bij de start van een carrière, in fysiek zware jobs maar ook bij beeldschermwerkers.

Ook jobcrafting, waarbij je als werkgever samen met een medewerker op zoek gaat naar de juiste balans in het takenpakket en arbeidsregime, wordt heel belangrijk gedurende de héle loopbaan, niet enkel tijdens de laatste jaren.”

Naar actieve re-integratie: de shift van 2026

Om het tij van de stijgende verzuimcijfers te keren, werd op 1 januari 2026 het wettelijk kader rond re-integratie fundamenteel hervormd. Met "Re-integratie 3.0" – ook wel het Terug-naar-werktraject genoemd – verschuift de focus van een louter medische beoordeling naar het actief ontsluiten van onbenut arbeidspotentieel.

De nieuwe wetgeving dwingt een snellere dialoog af: werkgevers moeten al na acht weken ziekte de arbeidsarts inschakelen voor een eerste inschatting. Voor grotere organisaties (20 werknemers of meer) is een formeel traject binnen de zes maanden voortaan de norm. Bedrijven worden via een nieuwe solidariteitsbijdrage financieel gestimuleerd om in preventie te investeren. Ook van werknemers wordt een actievere houding verwacht: wie herhaaldelijk oproepen van de arbeidsarts negeert, riskeert voortaan directe gevolgen voor zijn uitkering.

Haemers hoopt dat de nieuwe federale wetgeving rond re-integratie een gamechanger wordt om langdurig verzuim tegen te gaan.

“Werkgevers worden voortaan verplicht contact te houden met zieke werknemers. Nu verdwijnen afwezige arbeidskrachten soms volledig van de radar. Door regelmatig contact te houden kom je te weten waar medewerkers tegenaan lopen en behoud je de connectie. Want hoe langer medewerkers vandaag afwezig zijn door ziekte, hoe kleiner de kans dat ze überhaupt nog terugkeren naar de werkplek.

En in plaats van te kijken naar wat deze werknemers niet meer kunnen, moeten werkgevers op zoek naar een takenpakket dat wel uit te voeren valt. Dat is erg belangrijk voor wie uitvalt. Want werken is niet alleen financieel belangrijk voor werkgever en werknemer. Het betekent ook zinvol bezig zijn, het gevoel hebben bij te dragen en het nodige sociale contact. Dat is erg belangrijk voor herstel”, besluit Haemers.