Mentale hulp op het werk blijft voor veel werknemers moeilijk bereikbaar

​Acht op de tien Belgische werknemers zouden gebruikmaken van mentale ondersteuning als hun werkgever die aanbiedt. Toch weten veel werknemers niet welke hulp beschikbaar is of hoe ze er toegang toe krijgen. Ook de angst voor negatieve reacties blijft een belangrijke drempel. Dat blijkt uit het Mind Health Report 2026 van AXA Verzekeringen.

Naar aanleiding van World Mental Health Day op 10 oktober vestigt AXA opnieuw de aandacht op de resultaten van zijn onderzoek naar mentaal welzijn op het werk. Daaruit blijkt dat de bereidheid om ondersteuning te zoeken groot is, maar dat het aanbod niet altijd voldoende bekend of toegankelijk is.

Zo weet 21% van de werknemers niet of hun werkgever mentale ondersteuning aanbiedt. Daarnaast weet 45% niet hoe ze toegang kunnen krijgen tot beschikbare hulp. Zelfs wanneer werknemers op de hoogte zijn van de mogelijkheden, maken ze er niet noodzakelijk gebruik van.

Angst voor negatieve reacties

Mentale gezondheid blijft voor veel werknemers een moeilijk gespreksonderwerp. Bijna de helft (48%) praat liever niet over psychologische problemen en 41% aarzelt om de eigen mentale gezondheid op het werk te bespreken uit angst om beoordeeld te worden.

Ook de bedrijfscultuur speelt een rol. Iets meer dan de helft van de werknemers ervaart die als open voor mentale gezondheid (54%) en ondersteunend (53%). Slechts 50% vindt dat de bedrijfscultuur gesprekken over mentale gezondheid bevordert.

Naast het stigma spelen praktische en professionele bezorgdheden mee. Werknemers noemen tijdgebrek (31%), angst voor negatieve reacties (29%) en mogelijke gevolgen voor hun loopbaan (27%) als drempels om beschikbare ondersteuning te gebruiken.

“Hoewel we gemakkelijker praten over hoe we ons voelen, blijft er bij depressie, angst en andere mentale gezondheidsproblemen toch nog vrees bestaan voor negatieve reacties”, zegt Lode Godderis, CEO van IDEWE en professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven. Volgens hem vrezen werknemers dat collega's en leidinggevenden hun problemen als een teken van zwakte zullen beschouwen.

Jonge werknemers vaker afwezig door mentale problemen

Vooral jonge werknemers blijken kwetsbaar. Van de 18- tot 34-jarigen was 44% in de afgelopen twaalf maanden met ziekteverlof wegens mentale of psychologische problemen. Over alle ondervraagde werknemers heen bedraagt dat aandeel 31%.

Tegelijk geven jonge werknemers aan dat ze zich op het werk meer gesteund voelen. Een grotere kwetsbaarheid gaat bij deze groep dus samen met een sterker ervaren gevoel van ondersteuning.

Ook managers ervaren mentale druk

Niet alleen jonge werknemers ondervinden moeilijkheden. Van de managers geeft 39% aan dat hun professionele verantwoordelijkheden een negatieve invloed hebben op hun mentale gezondheid.

Vooral het evenwicht bewaren tussen de behoeften van medewerkers en de verwachtingen van de organisatie vormt een uitdaging (31%). Daarnaast wijzen managers op het omgaan met conflicten (30%) en het voeren van moeilijke gesprekken over prestaties of feedback (29%).

Ook bij zelfstandigen staat het mentale welzijn onder druk. Meer dan de helft (52%) vindt het moeilijk om voldoende aandacht te besteden aan de eigen mentale gezondheid. Bij zelfstandigen die alleen werken, stijgt dat aandeel tot 62%.

Preventie en toegankelijkheid

De onderzoeksresultaten wijzen volgens AXA op het belang van een aanpak die verder gaat dan hulp bieden wanneer problemen zich al voordoen. Werkgevers kunnen ook inzetten op preventie, duidelijke communicatie over bestaande ondersteuningsmogelijkheden en een bedrijfscultuur waarin mentale gezondheid bespreekbaar is.

“Preventie moet een individuele reflex worden die even vanzelfsprekend is als de aandacht die we geleidelijk aan onze lichamelijke gezondheid zijn gaan besteden”, zegt Céline Dupont, Chief Life & Health Officer bij AXA Belgium.

Volgens AXA ligt de verantwoordelijkheid daarvoor niet uitsluitend bij werkgevers, maar ook bij werknemers, zorgprofessionals, verzekeraars en overheden.