Werk-privébalans begint nog altijd met vakantie

​Voor 60% van de Belgen speelt een goede werk-privébalans een belangrijke rol bij de keuze voor een werkgever. Dat aandeel stijgt duidelijk tegenover vorig jaar, toen 52% dat aangaf. Opvallend: werknemers blijken voor die balans vooral nood te hebben aan iets heel concreets: voldoende vakantiedagen, flexibiliteit en een haalbare werkdruk.

Een pingpongtafel, fruitmand of yogasessie op het werk kan aangenaam zijn, maar ze lossen niet noodzakelijk het grootste probleem op. Wie echt werk en privé in evenwicht wil houden, heeft in de eerste plaats tijd en ruimte nodig.

Dat blijkt uit de 26ste editie van het Randstad Employer Brand Research, een onafhankelijk onderzoek bij meer dan 11.000 Belgen naar de aantrekkelijkheid van werkgevers. Loon blijft met 64% het belangrijkste criterium bij de keuze voor een werkgever, maar de werk-privébalans volgt op korte afstand.

De vraag is dan: wat maakt die balans voor werknemers concreet?

Vakantie blijft een sterke troef

Het antwoord is opvallend traditioneel. Voldoende vakantiedagen staan met 54% met ruime voorsprong op één. Daarna volgen flexibele werkregelingen (42%) en een haalbare werkdruk en verwachtingen (40%).

Ook ondersteuning voor gezondheid en welzijn scoort 40%. Persoonlijke groei en voldoening in de job volgen met 32%.

Volgens Wim Van der Linden, woordvoerder bij Randstad, ligt de sleutel dan ook minder in losse initiatieven en meer in de manier waarop werk georganiseerd wordt.

“Werkgevers die aantrekkelijk willen zijn en blijven, doen er goed aan om te zorgen voor de basis: de ruimte en de tijd om daadwerkelijk te deconnecteren en durven kijken naar werkdruk, rusttijden en flexibiliteit.”

Een goede werk-privébalans zit volgens Van der Linden dus niet noodzakelijk in extraatjes aan de rand van het HR-beleid. De dagelijkse werkomstandigheden wegen zwaarder door.

Balans is niet voor iedereen hetzelfde

Toch bestaat er geen universele formule. Wat werknemers nodig hebben om werk en privé in evenwicht te houden, verschilt volgens leeftijd, geslacht en sector.

Vrouwen hechten met 65% vaker belang aan een goede werk-privébalans bij de keuze voor een werkgever dan mannen (54%). Zij noemen vooral flexibele werkregelingen en ondersteuning rond gezondheid en welzijn. Mannen leggen dan weer iets meer nadruk op een aangename werkomgeving en persoonlijke groei.

Ook leeftijd speelt een rol. Jongere werknemers hechten vaker belang aan ontwikkelkansen, familiale ondersteuning en een vlotte bereikbaarheid van de werkplek. Bij 55-plussers staat vooral een beheersbare werkdruk hoger op de agenda. Dat sluit aan bij een andere vraag: hoe blijft werk ook op langere termijn haalbaar?

Sector maakt een verschil

De verschillen worden nog duidelijker wanneer naar sectoren wordt gekeken. In de publieke sector speelt werk-privébalans bij 76% mee in de keuze voor een werkgever. In het onderwijs en de gezondheidszorg is dat telkens 67%.

Ook in HR (66%), ICT (64%) en finance (62%) is het criterium belangrijk. In bouw (43%) en engineering (52%) ligt het aandeel lager.

Dat betekent niet dat werknemers in die sectoren minder belang hechten aan balans. De cijfers tonen vooral dat de betekenis ervan mee wordt bepaald door de aard van het werk en de manier waarop dat georganiseerd kan worden.

Van der Linden waarschuwt daarom voor een aanpak die voor iedereen hetzelfde is.

“Een goede werk-privébalans is voor iedereen anders. Wat dit betekent, verschuift bijvoorbeeld tijdens iemands loopbaan: de ene periode staat in het teken van professionele groei en vlotte bereikbaarheid, terwijl op een ander moment autonomie over werktijden of het bewaken van de werkdruk centraal staan.”

Niet iedereen heeft dezelfde ruimte

Dat verschil wordt ook zichtbaar in de perceptie van verschillende beroepen. In eerder onderzoek van Randstad naar de aantrekkelijkheid van beroepen scoorden professor, ambtenaar bij een lokaal bestuur en bankbediende het best op werk-privébalans.

Onderaan de lijst stonden onder meer matroos, vrachtwagenchauffeur en cafébaas. Beroepen waarbij fysieke aanwezigheid, onregelmatige uren of een sterke afhankelijkheid van klanten en deadlines de mogelijkheden om het werk flexibel te organiseren beperken.

Voor werkgevers ligt de uitdaging dus niet alleen in het aanbieden van meer flexibiliteit. Het gaat erom te kijken welke vorm van flexibiliteit binnen een bepaalde job en levensfase werkelijk werkt.

Een one-size-fits-all beleid volstaat daarbij niet. De echte oefening zit in het vinden van ruimte voor medewerkers zonder de continuïteit van de organisatie uit het oog te verliezen. Precies daar wordt werk-privébalans een HR-vraagstuk in plaats van een extraatje.